کلاسه پرونده: هـ ع 90/56 تاریخ ارجاع: 12 آذر 1392 شاکی: سید رضا شکرچی، سمیر محمود نژاد و غیره گردشکار: خلاصه دادخواست شاکی با ذکر دلیل مغایرت مصوبه با قانون یا شرع: کلیه شکات بالاتفاق تقاضای ابطال مصوبات مورخه 18/2/85 و مورخه 28/12/86 سازمان خوانده را کرده اند. اولاً ـ شکات تصویر مصوبه مورخه 18/2/85 ارائه نداده، و خوانده نیز در لایحه دفاعیه خود وجود چنین مصوبه ای را در سازمان تأمین اجتماعی منکر شده است. ثانیاً ـ در رابطه با مصوبه مورخه 28/12/86 که طی آن ماده 69 آیین نامه استخدامی کارکنان سازمان تأمین اجتماعی به تصویب رسیده است. اعلام کرده اند بوسیله مقرره فوق الذکر اقلیتی از بازنشستگان و مستمری بگیران، تحت پوشش صندوق تأمین اجتماعی، جداسازی شده، و تابع مقررات خاص قرار گرفته، و از افزایش مستمری ماهانه و افزایش کمک های جنبی و غیره برخوردار گردیده اند. این بازنشستگان تماماً کارکنان خود سازمان تأمین اجتماعی هستند. لازم به ذکر است که به موجب شق اخیر ماده 69 آیین نامه استخدامی، کارکنان سازمان، که از سال 1354 تا تاریخ 28/12/86 از سازمان تأمین اجتماعی بازنشسته شده اند نیز از مزایای مذکور برخوردار خواهند بود. در مقابل بازنشستگان و مستمری بگیران دولتی و غیر دولتی تحت پوشش صندوق تأمین اجتماعی که در مقایسه با آنها اکثریت را تشکیل داده، و مستمری بگیران غیر همکار نامیده، می شوند. از مزایایی ماده 69 آیین نامه استخدامی کارکنان سازمان تأمین اجتماعی بی بهره می باشند. با توجه به اینکه هزینه افزایش حقوق و مزایایی، مستمری بگیران همکار از سرمایه عمومی سازمان است و هر یک از بازنشستگان اعم از همکار و غیر همکار در این سرمایه عمومی ذینفع بوده، و دخل و تصرف در این اموال بدون اختیار قانونی مغایر با موازین قانونی و شرعی است. لذا مصوبه مذکور خلاف شرع است. در جایی دیگر شکات عنوان نموده اند که هیأت مدیره سازمان تأمین اجتماعی طبق ماده 3 اساسنامه سازمان، چنین اختیاری در تصویب ماده 69 آیین استخدامی مورد نظر را نداشته است. و تصویب مقرره مذکور در صلاحیت هیأت وزیران و مجلس شورای اسلامی دانسته اند، و در این رابطه به اصول 85 و 138 قانون اساسی اشاره نموده اند. و در فراز دیگر به ماده 104 قانون تأمین اجتماعی اشاره نموده و اعلام کرده اند، با وضع ماده 69 آیین نامه استخدامی مورد نظر وسیله ای جهت دخل و تصرف غیر قانونی در وجوه و اموال سازمان فراهم گردیده و این موضوع جرم بوده و از مصادیق بزه اختلاس است. شکات، به اظهار نظر و مصاحبه های مسئولین مربوطه در رسانه ها خصوصاً روزنامه ها، درباره تغییر و اصلاح مستمری بازنشستگان استناد نموده و آن را دلیل اثبات ادعای خود دانسته، و تصویر روزنامه را پیوست دادخواست خود نموده اند. لازم به توضیح است، در رابطه با مغایرت یا عدم مغایرت مفاد ماده 69 آیین نامه استخدامی کارکنان سازمان تأمین اجتماعی با موازین شرعی، دوبار توسط ریاست محترم دیوان عدالت اداری طی نامه های شماره 12107/100/د41 مورخه 7/2/1390 و شماره 58287/100/د41 مورخه 2/5/91 از شورای محترم نگهبان استعلام بعمل آمده و دبیر محترم شورای نگهبان طی نامه های شماره 42502/30/90 ـ 12/3/1390 و شماره 48432/30/91 ـ 16/7/91 اعلام نموده، موضوع در جلسات مورخه 11/3/1390 و مورخه 12/7/91 فقهای معظم شورای نگهبان مورد بررسی قرار گرفت که نظر فقها بشرح زیر اعلام می گردد: مقرره مورد نظر خلاف موازین شرع تشخیص داده نشد. شکات علاوه بر موارد فوق اعلام کرده اند ماده 69 آیین نامه استخدامی کارکنان سازمان تأمین اجتماعی با اصول قانون اساسی و مواد قانونی بشرح زیر معارض است. 1- اصول 4، 40، 45، 72، 74، 85، 138، 167، 170 و بند 9 اصل سوم قانون اساسی 2- مواد 77، 96، 104، و بند 15 ماده 2 قانون تأمین اجتماعی 3- ماده 3 اساسنامه سازمان تأمین اجتماعی 4- مواد 16، 17، بند 11 و بند د از ماده 7 بند ی و بند ط از ماده 9 قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی 5- مواد 55، 64، 80، 85، 102، 114، 117، 125، 127 و بند 4 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری 6- مواد 575، 576، 582، 584 قانون مدنی 7- بند 39 قانون بودجه سال 1388 خلاصه مدافعات مشتکی عنه: مدیر کل محترم دفتر حقوقی سازمان تأمین اجتماعی طی لوایح مختلف مطالبی را در دفاع از سازمان متبوع، مرقوم داشته که اهم آنها بشرح آتی بیان می گردد. در مورد مصوبه مورخه 28/2/85 هیأت مدیره سازمان تأمین اجتماعی باستحضار می رساند با بررسی بعمل آمده چنین مصوبه ای در این صندوق به تصویب نرسیده است. در رابطه با مصوبه مورخه 28/12/86 و تصویب ماده 69 آیین نامه استخدامی مورد نظر باستحضار می رساند مصوبه مورد نظر طبق ماده 3 اساسنامه سازمان تأمین اجتماعی، پس از طی مراحل قانونی با پیشنهاد هیأت مدیره سازمان به تصویب شورای عالی تأمین اجتماعی رسیده و سپس به تصویب سازمان مدیریت و برنامه ریزی رسیده است. و مغایر با قانون نیست، و سوء استفاده از اختیارات و یا تخلف از اجراء قانون و مقررات نمی باشد. شکات تقاضای ابطال مصوبات مذکور نموده اند. اما دلیل مغایرت آن را با قانون ارائه نکرده اند. شکات از نظر استخدامی تابع مقررات قانون کار بوده، لذا نمی توانند به استناد قانون استخدام کشوری یا قانون استخدامی خاصی تقاضای مزایای مقرر در آن را بنمایند. سازمان تأمین اجتماعی دارای رژیم حقوقی خاص بوده و از این حیث با بازنشستگان و مستمری بگیران متفاوت است. قوانین استخدامی و بازنشستگی کارکنان سازمان با مستمری بگیرانی که در طول مدت خدمت تحت حاکمیت قانون کار بوده، یا از قوانین حمایتی مؤسسه متبوعه تبعیت نموده اند، متفاوت است. بنابراین ادعای ایجاد مقررات یکسان در این رابطه مسموع نیست. بازنشستگان مشمول قانون تأمین اجتماعی در اجرای ماده 77 قانون تأمین اجتماعی مستمری خود را دریافت نموده و طبق ماده 96 از افزایش سالیانه برخوردارند، و طبق بند 39 قانون بودجه سال 1388 کل کشور علاوه بر افزایش سالیانه مبالغی نیز متناسب با میزان مستمری بر مستمری آنان افزوده شده است. ماده 69 آیین نامه استخدامی کارکنان سازمان بامواد قانونی فوق الذکر هیچ مغایرتی ندارد هر کدام در قلمرو خود قابل اعمال می باشند. شکات عنوان کرده اند، کارکنان سازمان مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری هستند. در حالیکه به موجب ماده 117 قانون مزبور مؤسسات و نهادهای عمومی غیر دولتی از شمول قانون مورد اشاره مستثنی شده اند. بنابراین سازمان تأمین اجتماعی از شمول قانون مدیریت خدمات کشوری خارج است. شکات اظهار نموده اند که ماده 69 آیین نامه استخدامی کارکنان سازمان با مواد 127 و 102 قانون مدیریت خدمات کشوری در تعارض می باشد. حال آنکه مفاد ماده 127 قانون مرقوم قوانین خاص و عام مغایر با این قانون را جز قانون بازنشستگی پیش از موعد را لغو نموده است. و ماده 102 قانون یاد شده در رابطه با تغییر صندوق بیمه ای کارمندان دولت بحث می نماید. همانطوریکه قبلاً نیز بیان گردید سازمان تأمین اجتماعی بعنوان یک نهاد عمومی غیر دولتی مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری نمی باشد. در نتیجه تعارضی در اینجا مشاهده نمی شود. شکات مرقوم داشته اند که ماده 69 آیین نامه استخدامی مورد نظر با بند 11 و بند د از ماده 7 و بند ی و بند ط از ماده 9 و مواد 16 و 17 قانون ساختار جامع رفاه و تأمین اجتماعی معارض است. مقررات مورد نظر سیاستهای کلی، و نحوه مدیریت منابع، حق بیمه شدگان نسبت به صندوقها و دریافت تعهدات قانونی را بیان می نماید. در نتیجه تعارضی در این مبحث نیز وجود ندارد. شکات اعلام کرده اند که ماده 69 آیین نامه استخدامی مورد اشاره با اصول 85 و 138 قانون اساسی در تعارض است. اصل 85 در رابطه با نحوه وضع قانون و مراحل و نحوه شکل گیری آن و اصل 138 نیز در مورد اختیار هیأت وزیران راجع به تصویب آیین نامه ها بحث می نماید. بنابراین مغایرتی بین مقرره مذکور و اصول 85 و 138 قانون اساسی وجود ندارد. شکات متذکر شده اند که ماده 69 آیین نامه استخدامی مرقوم با ماده 104 قانون تأمین اجتماعی در تعارض است. ماده 104 قانون مرقوم در رابطه با برداشت غیر قانونی وجوه و اموال سازمان و مجازات خاطی بحث می نماید. ملاحظه می شود در این مبحث نیز تعارضی وجود ندارد. در خاتمه با توجه به اینکه شکات نتوانسته اند مستند قانونی که با ماده 69 آیین نامه استخدامی کارکنان سازمان در تعارض باشد، ارائه دهند. فلذا تقاضای رد شکایت آنان را دارم. نظر استدلالی تهیه کننده گزارش: با توجه به موارد زیر مصوبه مورخه 28/12/86 سازمان تأمین اجتماعی در خصوص تصویب ماده 69 آیین نامه استخدامی کارکنان سازمان قابل ابطال نمی باشد. 1- با توجه به پاسخ دبیر محترم شورای نگهبان که اعلام نموده مفاد ماده 69 آیین نامه استخدامی خلاف موازین شرع تشخیص داده نشد. ادعای شکات مبنی بر خلاف شرع بودن مصوبه مذکور منتفی است. 2- با عنایت به اینکه مصوبه مورد نظر بر اساس ماده 3 اساسنامه بنا به پیشنهاد هیأت مدیره سازمان تأمین اجتماعی و تأیید شورایعالی تأمین اجتماعی به تصویب سازمان مدیریت و برنامه ریزی رسیده است. پس سازمان خوانده بدون اختیار قانونی مصوبه معترض عنه را تصویب ننموده است. 3- مفاد ماده 69 آیین نامه استخدامی کارکنان سازمان تأمین اجتماعی با هیچکدام از اصول قانون اساسی که از جانب شکات ذکر شده، و با هیچ یک از مواد قوانین مورد ادعای شکات، مغایرت ندارد. موضوع در جلسه مورخ 12 / 9 / 92 هیئت تخصصی بیمه، کار و کارگری و بازنشستگی مطرح، نظریه هیئت به شرح آتی اعلام می گردد. اعضاء هیأت به اتفاق آراء عقیده دارند: پس از طرح پرونده و بحث تبادل نظر، همه اعضاء جز یکنفر، اعتقاد به عدم مغایرت ماده 69 آیین نامه استخدامی کارکنان سازمان تأمین اجتماعی با قوانین موضوعه داشتند. و اکثریت اعضاء بعد از ختم رسیدگی و انجام تشریفات قانونی بشرح آتی مبادرت به انشاء رأی نمودند. رأی هیأت در خصوص شکایت آقایان سیدرضا شکرچی و سمیر محمود نژاد و 28 نفر دیگر علیه سازمان تأمین اجتماعی، مبنی بر ابطال مصوبه مورخه 18/2/85 و مصوبه مورخه 28/12/1386 در مورد تصویب ماده 69 آیین نامه استخدامی کارکنان سازمان تأمین اجتماعی. اولاً ـ شکات در رابطه با مصوبه مورخه 18/2/85 تصویری از مفاد آن ارائه نداده و نماینده حقوقی سازمان نیز اعلام داشته است. چنین مصوبه ای در سازمان تأمین اجتماعی وضع نشده است. ثانیاً ـ در رابطه با مصوبه مورخه 28/12/86 که طی آن ماده 69 آیین نامه استخدامی کارکنان سازمان تأمین اجتماعی به تصویب رسیده است. طی استعلامات بعمل آمده از شورای محترم نگهبان اعلام گردیده مقرره مورد نظر خلاف موازین شرع تشخیص داده نشد. در نتیجه ادعای خلاف شرع بودن مصوبه معترض عنه منتفی است.و در مورد ادعای عدم صلاحیت و اختیار قانونی سازمان، جهت تصویب مصوبه مورد شکایت اعلام می گردد طبق ماده 3 اساسنامه سازمان تأمین اجتماعی مقرر گردیده است آیین نامه استخدامی سازمان به پیشنهاد هیأت مدیره و تأیید شورایعالی تأمین اجتماعی و تصویب سازمان امور اداری و استخدامی کشور قابل اجراء خواهد بود، و مصوبه مورد نظر دقیقاً طبق مقرره فوق الذکر به تصویب رسیده است. بنابراین سازمان خوانده دارای اختیار قانونی جهت تصویب مصوبه مورد اشاره بوده است. شکات محترم هیچ مقرره ای اعم از قانون اساسی یا دیگر قوانین موضوعه کشوری که با ماده 69 آیین نامه استخدامی کارکنان سازمان تأمین اجتماعی مغایرت و تعارض داشته باشد ارائه و ابراز ننموده اند بنابراین اکثریت قریب به اتفاق اعضاء کمیسیون به استناد بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت شکات صادر و اعلام می دارند. رأی صادره ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ توسط رئیس محترم دیوان یا ده نفر از قضات محترم دیوان قابل اعتراض در هیأت عمومی دیوان می باشد. دفتر مقرر است طبق تبصره 1 ماده 84 قانون مرقوم مفاد رأی صادره باطلاع قضات محترم دیوان برسد.
مرکز قوانین گزیتانسخه آماده ارائه و بایگانی