شاکی : خانم زهرا کرامتی - خانم زهرا راستی مقدمه : شکات طی دادخواست های تقدیمی اعلام داشته اند، در بند ج ماده 39 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران آمده است «در طول برنامه سوم تبصره 3 ردیف 3 ماده واحده قانون تأمین اجتماعی مصوب 27/7/1376 مجلس شورای اسلامی به شرح ذیل اصلاح می شود: 1ـ در صورت فوت بیمه شده ای که بین 10 تا 20 سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد به بازماندگان وی به نسبت سنوات پرداخت حق بیمه بدون الزام به رعایت ماده 111 قانون تأمین اجتماعی و به نسبت سهام مقرر در ماده (83) همان قانون مستمری پرداخت می گردد.» سازمان تأمین اجتماعی قسمت الف در بند 3 بخشنامه شماره 1/24 که به استناد قانون فوق الذکر صادر نموده است چنین مقرر می دارد «مفاد این بخشنامه مشمول بازماندگان بیمه شدگانی خواهد بود که فاقد شرایط اصلی برقراری مستمری موضوع بندهای 1 و 4 بخش اول بخشنامه 24 مستمریها بوده و از 1/1/1379 به بعد بیمه پرداز بوده باشند.» قسمت اخیر بند مذکور مغایر با بند 1 و 2 قسمت ج ماده 39 قانون برنامه سوم توسعه و بند 3 ماده 80 قانون تأمین اجتماعی می باشد. تبصره 3 ردیف 3 ماده 80 صراحتاً می گوید، بیمه شده ای که از تاریخ تصویب این قانون (مهرماه 1376) به بعد فوت شود و فاقد شرایط مقرر در این بند باشد که شرط پرداخت 90 روز حق بیمه ظرف سال قبل از فوت نیز از جمله شرایط می باشد که داشتن این شرط ضروری نیست متأسفانه مرجع تصویب بخشنامه 1/24 دقیقاً با هدف تضییق دایره شمول قانون برنامه سوم اقدام نموده است . بنا به مراتب ابطال قسمت مورد نظر را تقاضا دارد. معاون حقوقی و امور مجلس سازمان تأمین اجتماعی در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 42273/د7100/ مورخ 11/12/1380 اعلام داشته اند، شاکی از عبارت «.. از تاریخ 1/1/1379 به بعد بیمه گذار باشد...» دچار سوء برداشت گردیده است و این برداشت از قسمت معترض عنه بخشنامه کاملاً ناصواب بوده است . منظور از عبارت مذکور این است که ارتباط بیمه ای بیمه شدگان بعد از تاریخ 1/1/1379 نیز حفظ گردیده و قطع نگردد. در تأیید و صحت قسمت الف بند 3 مورد اعتراض می توان به بند (ج ) ماده 39 قانون توسعه سوم اشاره نمود زیرا موضوع بحث بند اخیرالذکر «فوت بیمه شده » می باشد و بدیهی است بیمه شده نیز در ستون قانونی تأمین اجتماعی به فردی اطلاق می گردد که دارای ارتباط بیمه ای با سازمان تأمین اجتماعی می باشد لذا فوت بیمه شده مستلزم دو امر است ، اول اینکه فوت بیمه شده در طول قانون برنامه یعنی از سال 1/1/1379 باید محقق شود. دوم اینکه متوفی هنگام فوت بیمه شده می باشد (دارای ارتباط بیمه ای با سازمان می باشد) با عنایت به مراتب مذکور درخواست رد شکایت را دارد. هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجت الاسلام والمسلمین دری نجف آبادی و با حضور روسای شعب بدوی و روسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آرا به شرح آتی مبادرت به صدور رأی می نماید. رأی هیأت عمومی به موجب شق یک بند (ج ) ماده 39 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران موضوع اصلاح تبصره 3 ماده 80 قانون تأمین اجتماعی مصوب 17/1/1379 «در صورت فوت بیمه شده ای که بین 10 تا 20 سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد به بازماندگان وی به نسبت سنوات پرداخت حق بیمه بدون الزام به رعایت ماده 111 قانون تأمین اجتماعی و به نسبت به سهام مقرر در ماده 83 همان قانون مستمری پرداخت می گردد». نظر به اینکه سیاق عبارات حکم مقنن مفید ضرورت استمرار پرداخت حق بیمه در ایام متصل به فوت شخص بیمه شده نیست ، بنابراین بند الف شق 3 بخشنامه شماره 1/24 مستمریها از جهت اینکه اجرای حکم قانونگذار را به شرط پرداخت استمرار حق بیمه در ایام متصل به فوت شخص بیمه شده مقید و محدود نموده است ، خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات سازمان تأمین اجتماعی در وضع مقررات دولتی تشخیص داده می شود و به استناد قسمت دوم ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری ابطال می شود.
مرکز قوانین گزیتانسخه آماده ارائه و بایگانی