قانون موافقتنامه بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ترکیه درخصوص تأمین اجتماعی (1394/11/27)؛ متن کامل، مواد و اصلاحات | مرکز قوانین گزیتا

قانون موافقتنامه بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ترکیه درخصوص تأمین اجتماعی (1394/11/27)

ماده واحده -

موافقتنامه بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ترکیه درخصوص تأمین اجتماعی مشتمل بر یک مقدمه و سی و دو ماده به شرح پیوست تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده می شود.

تبصره-

رعایت اصل یکصد و سی و نهم (139) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و اصل هفتاد و هفتم (77) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اجرای این موافقتنامه الزامی است.

متن

بسم الله الرحمن الرحیم

موافقتنامه بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ترکیه درخصوص تأمین اجتماعی

دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ترکیه، با تمایل به تنظیم روابط میان دو کشور (که از این پس «طرف های معاهده» نامیده می شوند) در حوزه تأمین اجتماعی به شرح زیر توافق نموده اند:

بخش اول - مقررات کلی

ماده 1-

تعریف اصطلاحات

1-

اصطلاحات بکار رفته در این موافقتنامه به شرح زیر تعریف خواهند شد:

الف) «سرزمین»:

- در ارتباط با ایران، جمهوری اسلامی ایران

- در ارتباط با ترکیه، جمهوری ترکیه

ب) «قوانین»: قوانین، مقررات و آیین نامه های مرتبط با طرح های تأمین اجتماعی مندرج در بند (1) ماده (2) این موافقتنامه

پ) «مقام صلاحیتدار»:

- در ارتباط با جمهوری اسلامی ایران، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی

- در ارتباط با جمهوری ترکیه، وزارت کار و تأمین اجتماعی

ت) «سازمان صلاحیتدار»: سازمان بیمه ای مسؤول اجرای قوانین مذکور در بند (1) ماده (2) این موافقتنامه و ارائه دهنده مزایا

ث) «سازمان»: سازمان مسؤول اجرای قوانین مذکور در بند (1) ماده (2) این موافقتنامه

ج) «بیمه شده»: شخصی که مشمول قوانین مندرج در بند (1) ماده (2) این موافقتنامه بوده است و می باشد.

چ) «سابقه بیمه ای»: مدت زمانی که به موجب قوانین مندرج در بند (1) ماده (2) این موافقتنامه طی آن، حق بیمه پرداخت شده باشد یا پرداخت شده تلقی گردد.

ح) «مزایای نقدی»: هرگونه مزایایی که بصورت نقدی به موجب قوانین مندرج در بند (1) ماده (2) این موافقتنامه ارائه می گردد.

خ) «عضو خانواده»: اشخاصی که به موجب قوانین اعمال شده توسط سازمان صلاحیتدار، به عنوان عضو خانواده تعریف شده یا شناخته شده اند.

د) «مزایا بگیر»: اشخاصی که به موجب قوانین طرف های متعاهد به عنوان مزایا بگیر تعریف یا شناخته شده اند.

ذ) «بازمانده»: اشخاصی که به موجب قوانین طرف های متعاهد به عنوان بازمانده و شخص واجد شرایط، تعریف یا شناخته شده اند.

2-

هر اصطلاحی که در این موافقتنامه تعریف نشده است دارای معنایی است که در قوانین طرف های متعاهد به آن اختصاص داده شده است.

بخش دوم- مقررات مربوط به قوانین حاکم

ماده 8 - مقررات عمومی

اگر به ترتیب دیگری در این موافقتنامه پیش بینی نشده باشد:

1- اشخاص شاغل در سرزمین های هر یک از طرف های متعاهد یا خویش فرمایانی که در سرزمین هر یک از طرف های متعاهد فعالیت دارند، در خصوص آن شغل، مشمول قوانین طرف متعاهدی خواهند بود که در آن مشغول به کار هستند، حتی اگر در سرزمین طرف متعاهد دیگر اقامت داشته باشند یا اگر کارفرما یا دفتر ثبت شده کارفرمای آنها در سرزمین طرف متعاهد دیگر واقع شده باشد.

2- کارکنان دولت و اشخاصی که در هر یک از کشورهای طرف متعاهد کارمند دولت محسوب می شوند، مشمول قوانین طرف متعاهدی خواهند بود که در ادارات دولتی آن اشتغال دارند.

3- شخص استخدام شده در شعبه و یا نمایندگی دائمی مؤسسه ای در سرزمین طرف متعاهدی، غیر از طرفی که دفتر ثبت شده آن در آن قرار دارد، مشمول قوانین طرف متعاهدی خواهد بود که این شعبه یا نمایندگی دائمی مزبور در سرزمین آن قرار دارد.

4- خویش فرمایانی که به طور همزمان در سرزمین هر دو طرف متعاهد اشتغال دارند، مشمول قوانین طرف متعاهدی خواهند بود که در آن اقامت دارند.

ماده 9 - ماموریت

1- اگر شخصی که در سرزمین هر یک از طرف های متعاهد به کار اشتغال دارد از سوی کارفرمای خود جهت انجام کار معینی بطور موقت به سرزمین طرف متعاهد دیگر مأمور شود، در ارتباط با آن شغل و تا حداکثر بیست و چهار ماه و به شرط آن که وضعیت خود را به عنوان کارگر مزد بگیر با همان کارفرما حفظ نماید، مشمول قوانین طرف متعاهد نخست خواهد بود.

2- این مدت می تواند مشروط به تایید مقامات صلاحیتدار یا نهادهای تعیین شده توسط مقامات مزبور دو طرف متعاهد تا مدت شصت ماه تمدید گردد.

بخش سوم- مقررات خاص

فصل اول- مزایای درمانی

ماده 13- تجمیع سوابق بیمه ای

1- در مواردی که طبق قوانین هر یک از طرف های متعاهد، برخورداری از مزایای غیر نقدی مشروط به احراز سوابق بیمه ای باشد، سازمان مجری آن قانون مکلف است سوابق بیمه ای احراز شده به موجب قوانین طرف متعاهد دیگر را در صورت لزوم و تا حدی که همپوشانی نداشته باشند، همانند سوابق بیمه ای احراز شده طبق قوانین خود در نظر خواهد گرفت.

2- درخصوص کمک هزینه نقدی ایام بیماری و بارداری، تجمیع سوابق ذکر شده در بند (1) این ماده تنها در صورتی انجام می شود که شخص مزبور در سرزمین طرف متعاهدی بیمه شده باشد که طبق قوانین آن، درخواست را ثبت کرده است و در آن، فعالیت منجر به کسب درآمد را انجام می دهد.

فصل دوم- مزایای بازنشستگی، ازکارافتادگی و بازماندگان

ماده 14- تجمیع سوابق بیمه ای

1- چنانچه قوانین هر یک از طرف های متعاهد، برخورداری از مزایا را مشروط به احراز سوابق بیمه ای نماید، سازمان مجری آن قانون سوابق بیمه ای احراز شده به موجب قوانین طرف متعاهد دیگر را در صورت لزوم و تا حدی که همپوشانی نداشته باشند، همانند سوابق بیمه ای احراز شده طبق قوانین خود در نظر خواهد گرفت.

2- چنانچه به موجب قوانین هر یک از طرف های متعاهد، حق دریافت مزایا، مشروط به احراز سابقه معینی در شغل مشمول یک طرح خاص یا یک حرفه یا شغل خاص باشد، صرفاً سوابق احراز شده به موجب طرح مزبور یا در صورت عدم وجود چنین طرحی، در همان حرفه یا شغل، در صورت اقتضاء برای تعیین شرایط برخورداری از این مزایا به موجب قوانین طرف متعاهد دیگر در نظر گرفته خواهد شد.

3– طرف های متعاهد سوابق بیمه ای را به روز اعلام نمایند.

4- به منظور تعیین حق برخورداری از مزایا، به موجب قوانین هر یک از طرف های متعاهد، تاریخ اولین روز کاری در هر یک از طرف های متعاهد، تاریخ اولین روز کاری در هر یک از طرف های متعاهد در نظر گرفته خواهد شد.

بخش چهارم- مقررات متفرقه

ماده 22- اقدامات اداری و روش های همکاری

1- مقامات صلاحیتدار طرف های متعاهد ترتیبات اداری لازم برای اجرای این موافقتنامه را فراهم خواهند کرد.

2- مقامات صلاحیتدار طرف های متعاهد در اسرع وقت در مورد اطلاعات لازم درخصوص اقدامات انجام شده به منظور اجرای این موافقتنامه با یکدیگر مکاتبه خواهند کرد و هرگونه تغییر در قوانین ملی خود را تا حدی که تغییرات مزبور بر اجرای این موافقتنامه اثرگذار باشد، را اطلاع خواهند داد.

3- مقامات صلاحیتدار طرف های متعاهد به منظور تسهیل در اجرای این موافقتنامه نهادهای رابطی را تعیین خواهند کرد.

4- مقامات و سازمان های صلاحیتدار طرف های متعاهد در خصوص هر موضوع مرتبط با اجرای این موافقتنامه به گونه ای به یکدیگر کمک خواهند کرد که گویا موضوعات مزبور بر اجرای قوانین آنها اثر گذاشته است. این گونه کمک های اداری به صورت رایگان خواهد بود.

5- معاینات پزشکی که منحصراً برای اجرای قوانین یک طرف متعاهد و در ارتباط با اشخاصی که محل اقامت یا سکونت آنها در سرزمین طرف متعاهد دیگر باشد، انجام می پذیرد، بنا به درخواست و به هزینه سازمان صلاحیتدار توسط سازمان محل اقامت یا سکونت آنها صورت خواهد گرفت. معاینات پزشکی مرتبط با اجرای قوانین دو طرف متعاهد به هزینه و توسط سازمان محل اقامت یا سکونت صورت خواهد گرفت.

6- هرگونه اطلاعاتی که طبق این موافقتنامه در خصوص شخصی، توسط یک طرف متعاهد به طرف متعاهد دیگر انتقال می یابد از نظر این موافقتنامه، محرمانه تلقی خواهد شد و صرفاً در راستای اجرای این موافقتنامه و قوانینی که این موافقتنامه در مورد آنها اعمال می شود، استفاده خواهد شد. طرف متعاهد دیگر اطلاعاتی که بدین گونه مکاتبه شده است را افشاء نخواهند کرد.

ماده 23- استفاده از زبان های رسمی

بخش پنجم- مقررات موقتی و نهایی

ماده 29- مقررات موقتی

1- این موافقتنامه هیچگونه حقی را جهت برخورداری از مزایا، برای دوران پیش از لازم الاجراء شدن آن ایجاد نخواهد کرد.

2- هر سابقه بیمه ای که پیش از لازم الاجراء شدن این موافقتنامه به موجب قوانین یک طرف متعاهد احراز گردیده است، به منظور تعیین حقوق ناشی از این موافقتنامه در نظر گرفته خواهد شد.

3- از زمان لازم الاجراء شدم این موافقتنامه، هرگونه مزایای مقرر به استناد این موافقتنامه، صرفاً با درخواست شخص ذی ربط و طبق مفاد این موافقتنامه پرداخت خواهد شد، مگر آن که حقوق تعیین شده پیشین منجر به پرداخت یکجا (مقطوع) شده باشد.

4- چنانچه درخواست های موضوع بند (3) این ماده، ظرف مدت دو سال از تاریخ لازم الاجراء شدن این موافقتنامه ارائه گردد، حقوق حاصل شده طبق مفاد این موافقتنامه از آن تاریخ کسب خواهد شد و آن دسته از مقررات مربوط به قوانین هر یک از طرف های متعاهد که در مورد آسیب یا از بین رفتن حقی با گذشت زمان است، علیه شخص مورد نظر مورد استفاده قرار نخواهند گرفت.

برای درخواستی که پس از دو سال ارائه شده است، تاریخ ارائه درخواست در نظر گرفته خواهد شد.

ماده 30- تصویب و لازم الاجراء شدن

1- این موافقتنامه از اولین روز ماه میلادی پس از دریافت آخرین اطلاعیه کتبی که طی آن طرف های متعاهد یکدیگر را از تمام تشریفات قانونی داخلی لازم خود جهت لازم الاجراء شدن این موافقتنامه از طریق مجاری دیپلماتیک مطلع می نمایند، لازم الاجراء خواهد شد.

2- این موافقتنامه می تواند، در هر زمان با توافق متقابل کتبی طرف های متعاهد اصلاح شود. اصلاحات طی همان تشریفات قانونی مقرر در بند اول این ماده لازم الاجراء خواهد شد.

موخره

قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و یک تبصره منضم به متن موافقتنامه، شامل مقدمه و سی و دو ماده در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ بیست و هفتم بهمن ماه یکهزار و سیصد و نود و پنج مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ 11/12/1395 به تأیید شورای نگهبان رسید.

اسناد مرتبط

ماده 16- محاسبه مزایای نقدی

1- اگر مقرر است استحقاق دریافت مزایا به موجب قوانین هر یک از طرف های متعاهد، بدون در نظر گرفتن مفاد ماده (14) این موافقتنامه احراز گردد، سازمان صلاحیتدار آن طرف متعاهد، میزان مزایای قابل پرداخت را صرفاً بر مبنای سوابق بیمه ای احراز شده طبق قوانینی که اعمال می کند، محاسبه خواهد کرد.

2- اگر شخص مزبور، براساس قوانین هر یک از طرف های متعاهد صرفاً از طربق اعمال ماده (14) این موافقتنامه، حق دریافت مزایا را داشته باشد، سازمان صلاحیتدار این طرف متعاهد مزایا را به صورت زیر محاسبه خواهد کرد:

الف) سازمان صلاحیتدار، میزان نظری مزایا را با احتساب تمامی سوابق بیمه ای احراز شده به موجب قوانین هر دو طرف متعاهد طوری محاسبه می نماید که گویا سوابق تنها براساس قوانین مورد اعمال همان سازمان احراز شده است.

ب) بر مبنای مزایای محاسبه شده موضوع بند فوق، میزان واقعی مزایا «بر مبنای نسبت» سوابق بیمه ای احراز شده صرفاً طبق قوانین «آن به کل» سوابق بیمه ای در نظر گرفته شده برای مزایا، محاسبه خواهد شد.

3- چنانچه به موجب قوانین یک طرف متعاهد مزایا بر مبنای درآمد یا حق بیمه ای پرداخت شده به موجب قوانین آن طرف متعاهد محاسبه شود، سازمان صلاحیتدار، درآمد یا حق بیمه هایی که صرفاً به موجب قوانینی که اعمال می کند، پرداخت شده است را در نظر خواهد گرفت.

4- چنانچه طبق قوانین هر یک از طرفه ای متعاهد، میزان مزایای نقدی به تعداد اعضای خانواده بستگی داشته باشد، سازمان صلاحیتدار، اعضای خانواده مقیم در سرزمین طرف متعاهد دیگر یا کشور ثالث را نیز در نظر خواهد گرفت.

فصل چهارم- بیماری های حرفه ای

ماده 18- بیماری های حرفه ای

1- چنانچه استحقاق دریافت مزایای بیماری های حرفه ای به موجب قوانین یک طرف متعاهد مشروط بر این باشد که بروز بیماری مذکور برای نخستین بار در سرزمین آن رخ داده باشد، حتی چنانچه بروز بیماری برای نخستین بار در سرزمین طرف متعاهد دیگر نیز رخ داده باشد، چنین تلقی می گردد که شرط مزبور احراز گردیده است.

2- چنانچه ارائه مزایا در مورد بیماری حرفه ای طبق قوانین یک طرف متعاهد مشروط بر این باشد که اشتغال به حرفه ای منجر به بیماری باید برای مدت زمان معینی طول کشیده باشد، سازمان صلاحیتدار آن طرف متعاهد در صورت لزوم، دوره های سپری شده در حرفه مورد نظر را طبق قوانین طرف متعاهد دیگر نیز در نظر خواهد گرفت.

ماده 19- مزایای نقدی

1- چنانچه حق مزایای نقدی مربوط به بیماری حرفه ای براساس قوانین هر دو طرف متعاهد وجود داشته باشد، مزایای مذکور تنها براساس قوانین طرف متعاهدی پرداخت خواهد شد که آخرین فعالیت شغلی منجر به بروز بیماری حرفه ای مزبور در سرزمین آن انجام شده باشد.

2- در صورت تشدید بیماری حرفه ای، در مورد شخص بیمه شده ای که به موجب قوانین هر یک از طرف های متعاهد مزایای مربوط به بیماری های حرفه ای را دریافت می نماید یا دریافت کرده است و درخواست دریافت مزایای بیماری های حرفه ای با همان ماهیت را طبق قوانین طرف متعاهد دیگر می نماید، قواعد زیر اعمال خواهد شد:

الف) چنانچه فعالیت بیمه شده در سرزمین طرف متعاهد دیگر منجر به بروز یا تشدید بیماری حرفه ای نشده باشد، سازمان صلاحیتدار طرف متعاهد نخست مزایا را طبق مفاد قوانینی که اعمال می کند با در نظر گرفتن تشدید بیماری حرفه ای تقبل خواهد کرد.

ب) چنانچه بیمه شده به موجب قوانین طرف متعاهد دوم در چنین فعالیتی مشغول باشد، سازمان صلاحیتدار طرف متعاهد نخست مزایا را طبق مفاد قوانینی که اعمال می کند و بدون در نظر گرفتن تشدید بیماری پرداخت خواهد کرد. سازمان صلاحیتدار طرف متعاهد دوم مابه التفاوت مزایای محاسبه شده پس از تشدید بیماری و میزان مزایایی که باید پیش از تشدید بیماری محاسبه می گردید را طبق قوانینی که سازمان صلاحیتدار اعمال می کند، پرداخت خواهد کرد.

ماده 26 - استرداد پرداخت های مازاد

چنانچه سازمان صلاحیتدار هر یک از طرف های متعاهد به موجب مفاد این موافقتنامه مبلغی بیش از میزان استحقاقی شخص به مزایا بگیر پرداخت نماید، می تواند از سازمان طرف متعاهد دیگر که مسؤول پرداخت مزایای متناظر به آن شخص می باشد درخواست نماید تا مبلغ مازاد پرداختی را از مبالغ قابل پرداخت به وی کسر نماید. سازمان صلاحیتدار مزبور مبالغ کسر شده را به سازمان طرف متعاهد دیگر انتقال خواهد داد.

چنانچه استرداد پرداخت مازاد از این طریق امکان پذیر نباشد؛ روش زیر اعمال خواهد شد:

الف) چنانچه سازمان صلاحیتدار هریک از طرف های متعاهد به مزایا بگیر مبلغی بیش از میزان استحقاقی وی پرداخت نموده باشد، آن سازمان می تواند براساس شرایط و تا حد مجاز به موجب قوانینی که اعمال می کند، از سازمان طرف متعاهد دیگر که مسؤول پرداخت مزایا به مزایا بگیر است، درخواست نماید تا مبلغ مازاد پرداختی را از پرداخت هایی که به وی خواهد کرد، کسر نماید. سازمان صلاحیتدار طرف متعاهد دیگر براساس شرایط و تا حد مجاز طبق قوانینی که اعمال می کند آن مبلغ را به منزله این که پرداخت مازاد توسط آن انجام گرفته، کسر خواهد کرد و مبلغ کسر شده را به سازمان طرف متعاهد دیگر انتقال خواهد داد.

ب) چنانچه سازمان صلاحیتدار هر یک از طرف های متعاهد پیش پرداختی را به مزایا بگیر به موجب قوانین خود پرداخت نموده باشد، می تواند از سازمان صلاحیتدار طرف متعاهد دیگر درخواست نماید که مبلغ پیش پرداخت را از پرداخت های لازم التأدیه به مزایا بگیر برای همان مدت کسر نماید. سازمان صلاحیتدار طرف متعاهد دیگر مبلغ مزبور را کسر و به سازمان صلاحیتدار طرف متعاهدی که درخواست نموده است، منتقل خواهد نمود.