شـاکــی : خانم لیلا نائینی فرد شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان تأمین اجتماعی به خواسته ابطال بند 3 مصوبه مورخ 9/10/1396 هیأت امنای سازمان تأمین اجتماعی و دو بخشنامه دیگر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد : بند 3 مصوبه مورخ 1396/10/9 هیأت امنای سازمان تأمین اجتماعی و صندوق های تابعه سهم حق بیمه متقاضیان ادامه بیمه به طور اختیاری برای استفاده از تعهدات موضوع قانون تأمین اجتماعی بابت بازنشستگی، فوت و از کار افتادگی و همچنین بابت حمایت های موضوع بندهای (الف) و (ب)ماده 3 قانون در آیین نامه ادامه بیمه به طور اختیاری مجموعًا (27%) تعیین می گردد. بخشنامه شماره 14416/96/1000 مورخ 28/12/1396حوزه بیمه ای سازمان موضوع: اصلاح ماده 2 آئین نامه ادامه بیمه به طور اختیاری اداره کل استان: با سلام؛ به موجب بند 3 هفتاد و هفتمین جلسه مورخ 1396/10/9 هیأت امناء سازمان تأمین اجتماعی و صندوق های تابعه، ماده 2 آئین نامه ادامه بیمه به طور اختیاری مصوب 26/6/1385 و اصلاحیه مورخ 20/11/1386 شورای عالی تأمین اجتماعی به شرح ذیل اصلاح گردید: » سهم حق بیمه متقاضیان ادامه بیمه به طور اختیاری برای استفاده از تعهدات موضوع قانون تأمین اجتماعی بابت بازنشستگی، فوت و از کار افتادگی و همچنین بابت حمایت های موضوع بندهای (الف) و (ب) ماده 3 قانون در آیین نامه ادامه بیمه به طور اختیاری مجموعًا (27%) تعیین می گردد.« بنابراین به منظور اجرای مصوبه مذکور و ایجاد وحدت رویه نظر واحدهای اجرایی را به موارد ذیل معطوف می دارد: 1- با توجه به اینکه از ابتدای سال 1397 نرخ پرداخت حق بیمه به 27% تغییر می یابد، ضروری است واحدهای امور فنی بیمه شدگان شعب ضمن اطلاع رسانی، در اسرع وقت نسبت به استخراج مشخصات بیمه شدگان و همچنین با دعوت از آنان و یا وکیل قانونی وی طبق فرم پیوست جهت تنظیم قرارداد جدید، اخذ امضاء از بیمه شده و مسئولین ذیربط و ثبت آن در دبیرخانه شعبه اقدام نمایند. 2- متقاضیانی که از تاریخ مصوبه 20/10/1396 نسبت به ارائه درخواست اقدام نموده اند، لیکن لغایت ارسال نگارش مربوطه موفق به انعقاد قرارداد و یا صدور برگ پرداخت حق بیمه نگردیده اند، از تاریخ ارسال نرم افزار به بعد می بایست انعقاد قرارداد و یا صدور برگ پرداخت حق بیمه آنان با رعایت سایر شرایط مقرر و نرخ پرداخت حق بیمه 27% صورت پذیرد. 3- بیمه شدگانی که دارای قرارداد فعال ادامه بیمه به طور اختیاری با نرخ پرداخت حق بیمه 26% بوده و نسبت به پیش پرداخت حق بیمه به صورت علی الحساب لغایت 31/3/1397 اقدام نموده اند، از تاریخ آخرین دوره پرداخت حق بیمه، نرخ پرداخت حق بیمه آنان به 27% تغییر می یابد. 4- آن گروه از بیمه شدگانی که قبل از تاریخ 20/10/1396 دارای قرارداد فعال بوده و تا سال نگارش برگ پرداخت حق بیمه دی ماه 1396 به بعد خود را دریافت ننموده اند، می بایست جهت دریافت برگ پرداخت دوره مزبور (در مهلت مقرر) به شعبه ذیربط مراجعه نمایند در این صورت واحد اجرایی مربوطه مکلف است بدوًا قرار داد ادامه بیمه به طور اختیاری با نرخ پرداخت حق بیمه 26% را فعال و سپس نسبت به صدور برگ پرداخت دوره دی ماه 1396 لغایت اسفند ماه 1396 اقدام نماید. بدیهی است پس از انجام فرآیند مزبور لازم است مجددًا قرارداد ادامه بیمه به طور اختیاری با نرخ پرداخت حق بیمه 26% مختومه و با فعال نمودن قرارداد با نرخ پرداخت حق بیمه 27% امکان بیمه پردازی بیمه شده میسر گردد. مسئول حسن اجرای این بخشنامه مدیران کل و معاونین مربوطه، رؤسا و کارشناسان ارشد امور فنی بیمه شدگان، وصول حق بیمه، امور فنی مستمری ها، نام نویسی و حساب های انفرادی، کارشناسان ارشد (رابطین) کارگزاریها، مسئول آمار ادارات کل استان ها و رؤسا و مسئولین ذیربط در شعب و شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی تأمین نیز خواهد بود. " بندهای 43، 45، 46، 47 و 48 بخشنامه تلخیص شماره 22 امور بیمه شدگان به شماره 3038/99/1000 مورخ 14/4/1399 43- به موجب بند (3) هفتاد و هفتمین جلسه مورخ 9/10/1396 هیأت امنای سازمان تأمین اجتماعی و صندوق های تابعه ماده (2) آیین نامه ادامه بیمه به طور اختیاری مصوب 26/6/1385 و اصلاحیه مورخ 20/11/1386 شواری عالی تأمین اجتماعی، نرخ پرداخت حق بیمه به شرح ذیل اصلاح گردید: سهم حق بیمه متقاضیان ادامه بیمه به طور اختیاری برای استفاده از تعهدات موضوع قانون تأمین اجتماعی بابت بازنشستگی، فوت و از کار افتادگی و همچنین بابت حمایت های موضوع بندهای (الف) و (ب) ماده 3 قانون در آیین نامه ادامه بیمه به طور اختیاری از ابتدای سال 1397 مجموعًا بیست و هفت (27) درصد تعیین گردید. تذکر: از تاریخ 1/8/1385 نرخ پرداخت حق بیمه ادامه بیمه به طور اختیاری معادل بیست و شش (26) درصد مبنای پرداخت حق بیمه بوده است. 45- با توجه به اینکه از ابتدای سال 1397 نرخ پرداخت حق بیمه به بیست و هفت (27) درصد تغییر نموده لذا واحدهای امور بیمه شدگان شعب مکلف گردیدند ضمن اطلاع رسانی، در اسرع وقت نسبت به استخراج مشخصات بیمه شدگان و همچنین با دعوت از آنان و یا وکیل قانونی وی جهت تنظیم قرارداد جدید، اخذ امضاء از بیمه شده و مسئولین ذیربط و ثبت آن در دبیرخانه شعبه اقدام نمایند. 46- متقاضیانی که از تاریخ مصوبه 20/1/1396 نسبت به ارایه درخواست اقدام نموده، لیکن لغایت ارسال نگارش مربوطه موفق به انعقاد قرارداد و یا صدور برگ حق بیمه نگردیده بودند، از تاریخ ارسال نرم افزار به بعد می بایست با انعقاد قرارداد و یا صدور برگ پرداخت حق بیمه با نرخ پرداخت حق بیمه بیست و هفت (27) درصد اقدام می نمودند. 47- بیمه شدگانی که دارای قرارداد فعال ادامه بیمه به طور اختیاری با نرخ پرداخت حق بیمه بیست و شش (26) درصد بوده اند و نسبت به پیش پرداخت حق بیمه به صورت علی الحساب لغایت 31/3/1397 اقدام نموده اند، از تاریخ آخرین دوره پرداخت حق بیمه، نرخ پرداخت حق بیمه آنان به بیست و هفت (27) درصد تغییر یافته است. 48- آن گروه از بیمه شدگانی که قبل از تاریخ 20/10/1396 دارای قرارداد فعال بوده و تا تاریخ ارسال نگارش، موفق به دریافت برگ پرداخت بازه زمانی دی سال 1396 لغایت اسفند سال 1396 نشده بودند، می بایست جهت دریافت برگ پرداخت دوره مزبور (در مهلت مقرر) به شعبه ذیربط مراجعه می نمودند که در این صورت واحد اجرایی مربوطه مکلف بوده است بدوًا قرارداد ادامه بیمه به طور اختیاری با نرخ حق بیمه بیست و شش درصد را فعال و سپس نسبت به صدور برگ پرداخت حق بیمه دوره فوق الاشعار اقدام می نمود. بدیهی است پس از انجام فرایند مزبور می باست مجددًا قرارداد بیمه به طور اختیاری با نرخ حق بیمه بیست و شش درصد مختومه و با فعال نمودن قرارداد با نرخ حق بیمه بیست و هفت درصد امکان ادامه بیمه پردازی بیمه شده را میسر می نمودند. دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : 1- در بند (د) از ماده 8 اساسنامه صندوق تأمین اجتماعی مصوب 20/4/1389 هیأت وزیران در خصوص وظایف و اختیارات هیأت امنای صندوق تأمین اجتماعی آمده است: »پیشنهاد تغییر یا اصلاح قوانین و مقررات بازنشستگی (از جمله نرخ حق بیمه و سن بازنشستگی) بر اساس شاخص های جمعیتی، امید به زندگی و محاسبات بیمه ای جهت تصویب در هیأت وزیران و سیر مراحل قانونی« بنابراین تغییر و اصلاح نرخ حق بیمه در حدود اختیارات هیأت امنای سازمان تأمین اجتماعی نبوده و تصویب آن در حدود اختیارات هیأت وزیران است و صرفًا پیشنهاد آن با هیأت امنا است. 2- تعهدات سازمان تأمین اجتماعی نسبت به بیمه شدگان اختیاری بسیار کمتر از بیمه شدگان اجباری است که نرخ حق بیمه آنان نیز 27 درصد است. 3- افزایش نرخ حق بیمه اختیاری از 26 درصد به 27 درصد هیچ گونه تأثیری به تسهیل شرایط و میزان تعهدات بلند مدت سازمان برای این قبیل بیمه شدگان نداشته است و هیچ دلیل منطقی و قانونی و حقوقی برای یکسان سازی نرخ حق بیمه اختیاری با بیمه های اجباری وجود ندارد. خلاصه مدافعات طرف شکایت: طرف شکایت پاسخی ارسال ننموده است. پرونده کلاسه 0200039 مبنی بر »ابطال بند 3 مصوبه مورخ 9/10/1396 هیأت امنای سازمان تأمین اجتماعی و به تبع آن بخشنامه هایی که براساس آن صادر شده است« در جلسه مورخ 20/6/1402 هیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق به شرح ذیل اقدام به صدور رأی نمودند: رأی هیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعی نظر به اینکه عمده شکایت شاکی جهت ابطال بند 3 مصوبه مورخ 9/10/1396 هیأت امنای سازمان تأمین اجتماعی از حیث خروج از حدود اختیار مقام مصوب بوده است، با توجه به اینکه هیأت امنای سازمان تأمین اجتماعی براساس اختیار مقرر در بند (ث) ماده 8 اساسنامه سازمان تأمین اجتماعی که مقرر داشته یکی از وظایف و اختیارات هیأت امنا »تصویب آیین نامه های مالی، معاملاتی، اداری، استخدامی و سایر آیین نامه های مورد نیاز صندوق« است به وضع مصوبه مورد شکایت پرداخته است و رویه سازمان تأمین اجتماعی در طی سال های گذشته (از جمله مصوبه مورخ 26/6/1385و 20/11/1386) در تعیین حق بیمه اختیاری که ماهیت قراردادی داشته و در چارچوب قرارداد منعقده فی مابین سازمان و بیمه شدگان شکل می گیرد تصویب از سوی هیأت امنا بوده است و بند (د) ماده (8) اساسنامه مذکور در خصوص تصویب از سوی هیأت وزیران ناظر بر بیمه های اجباری بوده است نه اختیاری، لذا بند 3 مصوبه مورخ 9/10/1396 هیأت امنای سازمان تأمین اجتماعی و به تبع آن بخشنامه هایی که براساس آن صادر شده است، خارج از حدود اختیار مقام مصوب نبوده و رأی به رد شکایت صادر می گردد. این رأی به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس یا 10 نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
مرکز قوانین گزیتانسخه آماده ارائه و بایگانی