ماده 4 از قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

ماده۴ـ وظايف و اختيارات بانك مركزي با رعايت قوانين مربوط به شرح زير است:

الف - وظايف:

1- جلوگيري از بروز تخلف توسط «اشخاص تحت نظارت» و تنبيه «اشخاص تحت نظارت» متخلف

2- تنظيم گري نظام پرداخت كشور

3- ايجاد زيرساخت هاي فني لازم براي تحقق اهداف بانك مركزي از جمله تشكيل پايگاه(هاي) جامع جمع آوري و تحليل داده

4- توسعه نهادهاي تضمين و توثيقِ موردنياز در عمليات و خدمات بانكي

5- ايجاد زيرساختهاي بانكي لازم براي تسهيل مبادلات خارجي كشور

6- ايجاد زيرساخت هاي موردنياز و انجام پيگيري هاي لازم براي انعقاد پيمانهاي پولي دو يا چندجانبه با ساير كشورها

7- ايجاد و تقويت زمينه ها، ابزارها و نهادهاي لازم براي تأمين مالي بانكي خُرد فراگير

8- ايجاد زمينه لازم براي گسترش تعاون عمومي و سنت قرض الحسنه از طريق توسعه مؤسسات قرض الحسنه و ترويج وقف و حبس پول

9- جلوگيري از صوري سازي عقود اسلامي و رفع موانع موجود در اجراي آن عقود

10- تكميل و به‌ روزرساني الگوي عملياتي بانكداري اسلامي با استفاده از مراكز علمي حوزوي و دانشگاهي و تهيه پيش نويس لوايح لازم در اين زمينه

11- برنامه ريزي و تمهيد مقدمات موردنياز براي دسترسي عادلانه عموم خانوارها و بنگاهها و مناطق مختلف كشور به تسهيلات و خدمات بانكي

12 - توسعه ‌روشهاي تأمين مالي بانكي زنجيره توليد

13- تنظيم ‌گري در حوزه رمزپول‌ ها و نظارت بر مبادله آنها در چهارچوب قوانين مربوط

14- گسترش و تنظيم گري فناوري نوين مالي (فين تك ) فعال در حوزه نقل و انتقال پول و ابزارهاي پرداخت

15- پايش مستمر وضعيت اقتصاد كشور و انتشار گزارشهاي فصلي در خصوص ميزان تحقق اهداف بانك مركزي

16- پايش مستمر عملكرد «اشخاص تحت نظارت» و تهيه گزارش هاي فصلي در زمينه ميزان همسويي آنها با اهداف بانك مركزي

17- ارائه مشاوره به دولت و مجلس شوراي اسلامي در خصوص ‌طرحها و لوايح مرتبط با اهداف، وظايف و اختيارات بانك مركزي

18- ايفاي نقش به‌‌ عنوان بانكدار انحصاري دولت و مؤسسات اعتباري

19- ايفاي نقش نظارتي مصرح در قوانين مربوط به صادرات و واردات طلا و معاملات طلاي شمش و مسكوك

20- نگهداري و مديريت ذخاير بين‏ المللي كشور نظير ارز و طلا

21- تحكيم حكمراني پول ملي از طريق نظارت مؤثر بر آن

22- ايفاي نقش نظارتي مصرح در قوانين مرتبط با ورود و خروج ارز و پول رايج كشور

23- نگهداري جواهرات ملي

ب - اختيارات:

1- بكارگيري ابزارهاي سياست‌ هاي ارزي و پولي

2- خريد و فروش طلا و ارز با هدف مديريت بازار و حفظ ارزش ذخاير بين المللي كشور

3- طراحي و انتشار انواع اوراق مالي و خريد و فروش آنها و ساير اوراق بهادار به منظور مديريت (كنترل) حجم نقدينگي و اعتبارات

4 - انتشار انواع اسكناس، مسكوك و پول رقومي (ديجيتال) بانك مركزي (سي.بي.دي.سي)

5- دريافت كارمزد در برابر ارائه خدمات در چهارچوب دستورالعملهاي مصوب هيأت عالي

6- مشاركت و عضويت در نهادهاي پولي و سازمان‏هاي بين ‏المللي با رعايت اصول هفتاد و هفتم (77)، يكصد و بيست و پنجم (125) و يكصد و سي و نهم (139) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران

7- انجام عمليات بانكي و تبادل خدمات بانكي با مؤسسات اعتباري خارجي و نهادهاي پولي بين ‏المللي

8- همكاري با بانك مركزي ساير كشورها

9- ايجاد شعبه يا نمايندگي در داخل يا خارج از كشور

10- ايجاد و توسعه بازارهاي متشكل ارز و رمز پول هاي مجاز

11- ايجاد و اداره مؤسسات آموزشي و پژوهشي مرتبط با وظايف بانك مركزي در چهارچوب قوانين و ضوابط مربوط

تبصره 1- تصميم ‌گيري در خصوص جواز يا عدم جواز نگهداري و مبادله انواع رمزپول در چهارچوب قانون برعهده هيأت ‌عالي است.

تبصره 2- ‌ سهام بانك مركزي در شركتهاي تابعه يا وابسته به بانك مركزي كه مشمول گروه دو ماده (2) قانون اجراي سياستهاي كلي اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسي مصوب 8 /11 / 1386 با اصلاحات و الحاقات بعدي هستند، به عنوان سهام ممتاز، تلقي شده و تعيين اعضاي هيأت ‌مديره و مديرعامل و كليه اختيارات مديريتي شركتهاي مزبور با بانك مركزي است. بانك مركزي مكلف به جبران ضرر و زيان ناشي از اجراي اين حكم نسبت به سهامداراني كه قبل از لازم‌ الاجرا شدن اين حكم، سهامدار شركتهاي مذكور بوده‌ اند، مي‌ باشد و در صورت درخواست آنان، موظف به خريد سهام آنها با جبران كاهش ارزش ناشي از اجراي اين تبصره است. رعايت مواد (2) و (3) قانون اجراي سياستهاي كلي اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسي در مورد شركتهاي تابعه يا وابسته به بانك مركزي الزامي است.