فصل اول - تعاريف و اصطلاحات (ماده 1) از قانون بازار اوراق بهادار جمهوري اسلامي ايران

ماده 1

ماده 1 - اصطلاحات و واژه هايي كه در اين قانون به كار رفته است ، داراي معاني زير مي باشند : 1 - شوراي عالي بورس و اوراق بهادار : شورايي است كه به موجب ماده ( 3 ) اين قانون تشكيل مي شود و بعد از اين « شورا » ناميده مي شود . 2 - سازمان بورس و اوراق بهادار : سازماني است كه به موجب ماده ( 5 ) اين قانون تشكيل مي شود و بعد از اين « سازمان » ناميده مي شود . 3 - بورس اوراق بهادار : بازاري متشكل و خودانتظام است كه اوراق بهادار در آن توسط كارگزاران و يا معامله گران طبق مقررات اين قانون ، مورد داد و ستد قرار مي گيرد . بورس اوراق بهادار ( كه از اين پس بورس ناميده مي شود ) در قالب شركت سهامي عام تأسيس و اداره مي شود . 4 - هيأت داوري : هيأتي است كه به موجب ماده ( 37 ) اين قانون تشكيل مي شود . 5 - كانون : كانونهاي كارگزاران ، معامله گران ، بازارگردانان ، مشاوران ، ناشران ، سرمايه گذاران و ساير مجامع مشابه ، تشكل هاي خودانتظامي است كه به منظور تنظيم روابط بين اشخاصي كه طبق اين قانون به فعاليت در بازار اوراق بهادار اشتغال دارند ، طبق دستورالعمل هاي مصوب « سازمان » به صورت مؤسسه غيردولتي ، غيرتجاري و غيرانتفاعي به ثبت مي رسند . 6 - تشكل خودانتظام : تشكلي است كه براي حُسن انجام وظايفي كه به موجب اين قانون بر عهده دارد و همچنين براي تنظيم فعاليتهاي حرفه اي خود و انتظام بخشيدن به روابط بين اعضاء ، مجاز است ضوابط و استانداردهاي حرفه اي و انضباطي را كه لازم مي داند ، با رعايت اين قانون ، وضع و اجرا كند . 7 - شركت سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه : شركتي است كه امور مربوط به ثبت ، نگهداري ، انتقال مالكيت اوراق بهادار و تسويه وجوه را انجام مي دهد . 8 - بازارهاي خارج از بورس : بازاري است در قالب شبكه ارتباط الكترونيك يا غيرالكترونيك كه معاملات اوراق بهادار در آن بر پايه مذاكره صورت مي گيرد . 9 - بازار اوليه : بازاري است كه اولين عرضه و پذيره نويسي اوراق بهادار جديدالانتشار در آن انجام مي شود و منابع حاصل از عرضه اوراق بهادار در اختيار ناشر قرار مي گيرد . 10 - بازار ثانويه : بازاري است كه اوراق بهادار پس از عرضه اوليه ، در آن مورد داد و ستد قرار مي گيرد . 11 - بازار مشتقه : بازاري است كه در آن قراردادهاي آتي و اختيار معامله مبتني بر اوراق بهادار يا كالا داد و ستد مي شود . 12 - ناشر : شخص حقوقي است كه اوراق بهادار را به نام خود منتشر مي كند . 13 - كارگزار : شخص حقوقي است كه اوراق بهادار را براي ديگران و به حساب آنها معامله مي كند . 14 - كارگزار/ معامله گر : شخص حقوقي است كه اوراق بهادار را براي ديگران و به حساب آنها و يا به نام و حساب خود معامله مي كند . 15 - بازارگردان : كارگزار/ معامله گري است كه با اخذ مجوز لازم با تعهد به افزايش نقد شوندگي و تنظيم عرضه و تقاضاي اوراق بهادار معين و تحديد دامنه نوسان قيمت آن ، به داد و ستد آن اوراق مي پردازد . 16 - مشاور سرمايه گذاري : شخص حقوقي است كه در قالب قراردادي مشخص ، درباره خريد و فروش اوراق بهادار ، به سرمايه گذار مشاوره مي دهد . 17 - سبد گردان : شخص حقوقي است كه در قالب قراردادي مشخص و به منظور كسب انتفاع ، به خريد و فروش اوراق بهادار براي سرمايه گذار مي پردازد . 18 - شركت تأمين سرمايه : شركتي است كه به عنوان واسطه بين ناشر اوراق بهادار و عامه سرمايه گذاران فعاليت مي كند و مي تواند فعاليت هاي كارگزاري ، معامله گري ، بازارگرداني ، مشاوره ، سبد گرداني ، پذيره نويسي ، تعهد پذيره نويسي و فعاليتهاي مشابه را با اخذ مجوز از « سازمان » انجام دهد . 19 - صندوق بازنشستگي : صندوق سرمايه گذاريي است كه با استفاده از طرحهاي پس انداز و سرمايه گذاري ، مزاياي تكميلي را براي دوران بازنشستگي اعضاي آن فراهم مي كند . 20 - صندوق سرمايه گذاري : نهادي مالي است كه فعاليت اصلي آن سرمايه گذاري در اوراق بهادار مي باشد و مالكان آن به نسبت سرمايه گذاري خود ، در سود و زيان صندوق شريك اند . 21 - نهادهاي مالي : منظور نهادهاي مالي فعال در بازار اوراق بهادارند كه از آن جمله مي توان به كارگزاران ، كارگزاران/ معامله گران ، بازارگردانان ، مشاوران سرمايه گذاري ، مؤسسات رتبه بندي ، صندوق هاي سرمايه گذاري ، شركتهاي سرمايه گذاري ، شركتهاي پردازش اطلاعات مالي ، شركتهاي تأمين سرمايه و صندوقهاي بازنشستگي اشاره كرد . 22 - شركت مادر ( هلدينگ ) : شركتي كه با سرمايه گذاري در شركت سرمايه پذير جهت كسب انتفاع ، آن قدر حق رأي كسب مي كند كه براي كنترل عمليات شركت ، هيأت مديره را انتخاب كند و يا در انتخاب اعضاي هيأت مديره مؤثر باشد . 23 ـ ارزش ياب : كارشناس مالي است كه دارايي ها و اوراق بهادار موضوع اين قانون را مورد ارزشيابي قرار دهد . 24 - اوراق بهادار : هر نوع ورقه يا مستندي است كه متضمن حقوق مالي قابل نقل و انتقال براي مالك عين و يا منفعت آن باشد . شورا ، اوراق بهادار قابل معامله را تعيين و اعلام خواهد كرد . مفهوم ابزار مالي و اوراق بهادار در متن اين قانون ، معادل هم در نظر گرفته شده است . 25 - انتشار : انتشار عبارت است از صدور اوراق بهادار براي عرضه عمومي . 26 - عرضه عمومي : عرضه اوراق بهادار منتشره به عموم جهت فروش . 27 - عرضه خصوصي : فروش مستقيم اوراق بهادار توسط ناشر به سرمايه گذاران نهادي است . 28 - پذيره نويسي : فرآيند خريد اوراق بهادار از ناشر و يا نماينده قانوني آن و تعهد پرداخت وجه كامل آن طبق قرارداد . 29 - تعهد پذيره نويسي : تعهد شخص ثالث براي خريد اوراق بهاداري كه ظرف مهلت پذيره نويسي به فروش نرسد . 30 - اعلاميه پذيره نويسي : اعلاميه اي است كه از طريق آن ، اطلاعات مربوط به ناشر و اوراق بهادار قابل پذيره نويسي در اختيار عموم قرار مي گيرد . 31 - بيانيه ثبت : مجموعه فرمها ، اطلاعات و اسناد و مداركي است كه در مرحله تقاضاي ثبت شركت ، به سازمان داده مي شود . 32 - اطلاعات نهاني : هرگونه اطلاعات افشاء نشده براي عموم كه به طور مستقيم و يا غيرمستقيم به اوراق بهادار ، معاملات يا ناشر آن مربوط مي شود و در صورت انتشار بر قيمت و يا تصميم سرمايه گذاران براي معامله اوراق بهادار مربوط تأثير مي گذارد . 33 - سبد : مجموعه دارايي هاي مالي است كه از محل وجوه سرمايه گذاران خريداري مي شود .