شاکی: آقای مسعود دلاوری خورهه مقدمه: شاکی به شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، اینجانب مدت 18 سال سابقه پرداخت حق بیمه دارم، در سال 1370 تا 1371 در نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی مشغول خدمت مقدس سربازی بودم و سپس معاف گردیدم، طبق ماده 95 قانون تأمین اجتماعی، مدت خدمت وظیفه مشمولین این قانون پس از پایان خدمت و انتقال مجدد در مؤسسات مشمول این قانون جزو سابقه پرداخت حق بیمه آنها منظور خواهد شد (مصوبه 3/4/54 مجلس شورای ملی) و همچنین با توجه به تبصره ماده 14 قانون کار جمهوری اسلامی که تأکید می نماید، مدت خدمت نظام وظیفه (ضرورت، احتیاط و ذخیره) و همچنین مدت شرکت داوطلبانه کارگران در جبهه جزو سوابق خدمت و کار آنان محسوب می گردد (مصوبه 29/8/1369 مجمع تشخیص مصلحت نظام) کسانی که در کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی مشغول به کار می شدند و حق بیمه خود را پرداخت می نمودند و مشمول خدمت نظام وظیفه می شدند و پس از انجام مدت خدمت نظام وظیفه به محل کار خود باز می گشتند این مدت بطور اتوماتیک وار جزو سوابق بیمه شدگان قرار می گرفت و بازنشسته می گردیدند، در صورتی که اخیراً سازمان تأمین اجتماعی با صدور بخشنامه غیر قانونی به شماره 57973/5010 مورخ 14/6/85 و با استناد به قانون استفساریه شماره 7094 و صرفاً بر مبنای نظر مجلس که هیچ پایه و اساس قانونی ندارد و جز مصوبات در صحن مجلس نمی باشد، ماده 95 قانون سازمان تأمین اجتماعی مصوب مجلس و همچنین ماده 14 قانون کار جمهوری اسلامی مصوب تشخیص مصلحت نظام را بلااثر تلقی نموده که این خلاف قانون می باشد. با در نظر گرفتن مطالب مذکور تقاضای ابطال بخشنامه شماره 57973/5010 مورخ 14/6/85 سازمان تأمین اجتماعی و اجرای ماده 95 قانون سازمان تأمین اجتماعی و تبصره ماده 14 قانون کار جمهوری اسلامی را دارم. مدیرکل دفتر امور حقوقی و دعاوی سازمان تأمین اجتماعی در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 6696/7100 مورخ 31/2/86 اعلام داشته اند، 1- به موجب تبصره یک ماده واحده قانون اصلاح تبصره ماده 14 قانون کار و الحاق یک تبصره به آن مصوب 30/1/83 مجلس شورای اسلامی، «مدت خدمت نظام وظیفه شاغلین مشمول قانون کار یا شرکت داوطلبانه آنان در جبهه قبل از اشتغال و یا حین اشتغال جزو سوابق خدمتی آنان نزد سازمان تأمین اجتماعی محسوب می گردد». 2- به دلیل ابهام در شمول مقررات ماده واحده بر مشمولین قانون تأمین اجتماعی و با توجه به تصریح «شاغلین مشمول قانون کار» در تبصره یک ماده واحده فوق الاشعار این ماده واحده درخصوص مشمولین قانون تأمین اجتماعی اعمال نشده و سوابق خدمت زیرپرچم افرادی که تحت پوشش قانون تأمین اجتماعی قرار داشتند با ماده 95 قانون تأمین اجتماعی انطابق داده می شد. هر چند اعمال این ماده قانون در زمان اجرا با نقصان و ضعفهای عدیده روبرو بوده است. 3- نهایتاً پس از تصویب قانون استفساریه قانون اصلاح تبصره ماده 14 قانون کار و الحاق یک تبصره به آن مصوب 1383 که در تاریخ 28/3/85 و در 7/4/85 به تأیید شورای نگهبان رسیده کلیه مشمولین قانون تأمین اجتماعی که حق بیمه به سازمان پرداخته اند نیز مشمول این قانون گردیده اند. بنابراین با توجه به اینکه به موجب قانون اصلاح تبصره ماده 14 قانون کار و استفساریه مربوط به آن خدمت نظام وظیفه مشمولین قانون تأمین اجتماعی در حین اشتغال مشمول مقررات مذکور بوده و ماده 95 قانون تأمین اجتماعی نیز مربوط به خدمت نظام وظیفه مشمولین قانون تأمین اجتماعی در حین اشتغال است و با وجود حصری بودن دامنه شمول امکان اعمال آن درخصوص افرادی چون شاکی را ندارد. همچنین نظر به اینکه قانون اصلاح تبصره ماده 14 قانون کار و استفساریه مربوطه نسبت به قانون تأمین اجتماعی قانون مؤخر محسوب می شود در نتیجه مقررات مؤخر التصویب ملاک عمل قرار گرفته و عملاً مفاد ماده 95 قانون تأمین اجتماعی بلااثر می گردد. النتیجه احتساب سوابق خدمت نظام وظیفه یا حضور در جبهه کلیه مشمولین قانون تأمین اجتماعی که حق بیمه به سازمان می پردازند اعم از اینکه خدمت سربازی یا حضور در جبهه آنان قبل از اشتغال انجام یافته باشد [یا حین اشتغال] تابع قانون اصلاح تبصره ماده 14 قانون کار و الحاق یک تبصره به آن و آیین نامه اجرایی مربوط می باشد. همانطور که مشروحاً تبیین گردیده ماده 95 قانون تأمین اجتماعی عملاً بلااثر و غیر قابل اجرا گشته است و طبق ماده 3 آیین نامه اجرایی قانون اصلاح تبصره ماده 14 قانون کار و الحاق یک تبصره به آن و استفساریه قانون مذکور، صرفاً ماده واحده قانون اصلاح تبصره ماده 14 قانون کار و ... قابلیت اجراء داشته و در صورت طرح تقاضای احتساب سابقه خدمت زیرپرچم به عنوان سابقه پرداخت حق بیمه بعد از تاریخ تصویب استفساریه (مانند پرونده حاضر) سازمان موظف به اجرای ماده واحده ... می باشد. بنابراین ملاحظه می فرمایید که جمع بین این دو ماده قانون (ماده 95 قانون تأمین اجتماعی و ماده واحده اصلاح تبصره 14 قانون کار) درخصوص کلیه متقاضیان و تحت شمول هر قانونی که باشند امکان پذیر نمی باشد. لذا این سازمان در راستای اجرای ماده واحده فوق الذکر و تعمیم آن به مشمولین قانون تأمین اجتماعی، بخشنامه شماره 57973/5010 مورخ 14/6/84 را پیرو بخشنامه شماره 6 مشترک فنی و درآمد و درخصوص چگونگی نحوه محاسبه پرداخت حق بیمه ایام خدمت سربازی دقیقاً مطابق با قانون و آیین نامه مربوطه، صادر نموده است. بنابراین خواسته شاکی مبنی بر الزام به اجرای ماده واحده قانون اصلاح تبصره ماده 14 قانون کار در حال اجرا است. هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور رؤسا و مستشاران و دادرسان علی البدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رأی می نماید. رأی هیأت عمومی مطابق تبصره یک اصلاحی ماده 14 قانون کار مصوب 1381 مدت خدمت نظام وظیفه شاغلین قانون کار یا شرکت داوطلبانه آنان در جبهه قبل از اشتغال و یا حین اشتغال جزو سوابق خدمتی آنان نزد سازمان تأمین اجتماعی محسوب می گردد. اعتبار مورد نیاز برای اجرای این قانون از محل دریافت میانگین حق بیمه دو سال آخر فرد بیمه شده تأمین می گردد و به موجب قانون استفساریه قانون فوق الذکر مصوب 1385، کلیه مشمولین قانون تأمین اجتماعی که حق بیمه به آن سازمان می پردازند نیز مشمول تبصره فوق الاشعار می باشند. بنا به جهات فوق الذکر مفاد بخشنامه شماره 57973/5010 مورخ 14/6/85 سازمان تأمین اجتماعی که مبین حکم مقنن است، مغایرتی با قانون ندارد و خارج از حدود اختیارات قانونی نیز نمی باشد.
مرکز قوانین گزیتانسخه آماده ارائه و بایگانی