دادنامه شماره 83 مورخ 20/02/1401 هیأت تخصصی بیمه، کار و تأمین اجتماعی عدم ابطال بند 9 مصوبه شصتمین جلسه هیأت امنای سازمان تأمین اجتماعی به شماره 1641/94/هـ الف مورخ 12/8/1394 (تعیین شرایط بازنشستگی کارکنان سازمان تأمین اجتماعی در صلاحیت هیأت امنای سازمان (1401/02/20) از دادنامه شماره 83 مورخ 20/02/1401 هیأت تخصصی بیمه، کار و تأمین اجتماعی عدم ابطال بند 9 مصوبه شصتمین جلسه هیأت امنای سازمان تأمین اجتماعی به شماره 1641/94/هـ الف مورخ 12/8/1394 (تعیین شرایط بازنشستگی کارکنان سازمان تأمین اجتماعی در صلاحیت هیأت امنای سازمان

شـاکــی : خانم سعیده شمسعلی طرف شکایت : وزارت کار و رفاه اجتماعی گردش کار: شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت کار و رفاه اجتماعی به خواسته ابطال بند 9 مصوبه شصتمین جلسه هیأت امنای سازمان تأمین اجتماعی به شماره 1641/94/هـ الف مورخ 12/8/1394 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد : با عنایت به نامه شماره 3930/94/1101 مورخ 31/6/1394 رئیس محترم هیأت مدیره تأمین اجتماعی موضوع اصلاح ماده 64 از فصل هشتم آئین نامه استخدامی سازمان تأمین اجتماعی مطرح و اعضای هیأت پس از بررسی موضوع با پیشنهاد هیأت مدیره سازمان تأمین اجتماعی مبنی بر اصلاح ماده 64 از فصل هشتم آیین نامه استخدامی سازمان بشرح ذیل موافقت نمود. ماده 64 با کارکنان سازمان تأمین اجتماعی از لحاظ از کارافتادگی و فوت طبق مقررات تأمین اجتماعی و از لحاظ بازنشستگی مطابق آیین نامه به شرح زیر رفتار خواهد شد. الف- سازمان می تواند کارکنان خود را با شرایط زیر بازنشسته نماید: 1- داشتن حداقل 30 سال سابقه خدمت با 50 سال سن 2- داشتن 30 سال سابقه خدمت و 60 سال برای مردان و 55 سال سن برای زنان با 20 روز حقوق با درخواست کارمند 3- داشتن حداقل 25 سال سابقه خدمت برای زنان کارمند بدون شرط سنی با 25 روز حقوق با درخواست کارمند ب- سازمان مکلف است کارکنان واجد شرایط زیر را رأساً بازنشسته نماید: 1- با داشتن حداقل 60 سال سن و 30 سال سابقه خدمت 2- داشتن حداقل 65 سال سن و 25 سال سابقه خدمت با 25 روز حقوق تبصره 1: بازنشستگی کارکنان جانباز، آزاده، معلولان عادی ناشی از کار و شاغلین در مشاغل سخت و زیان آور تابع مقررات بخش عمومی و دولتی می باشد. تبصره 2: بازنشستگی مشمولین قانون حفاظت در برابر اشعه با لحاظ سنوات ارفاقی تابع بندهای (الف) و (ب) این ماده می باشد. تبصره 3: در مواردی که به لحاظ تجربه، تخصص و مهارت نیاز به تداوم خدمت کارکنان (به صورت موردی) وجود داشته باشد با پیشنهاد مدیر عامل و تصویب هیأت مدیره، اشتغال این افراد تا 5 سال پس از رسیدن به شرایط مقرر در بند (ب) این ماده امکان پذیر است. تبصره 4: نحوه محاسبه مستمری بازنشستگی تابع شرایط مندرج در ماده 77 قانون تأمین اجتماعی و اصلاحات بعدی آن و در خصوص مشمولین تبصره یک بند (ب) مطابق قوانین و مقررات مربوط خواهد بود. تبصره 5: مصوبه بند 9 شصتمین جلسه هیأت امنای سازمان تأمین اجتماعی و صندوق های تابعه در خصوص اصلاح ماده 64 از فصل هشتم آیین نامه استخدامی سازمان تأمین اجتماعی از تاریخ تصوب این مصوبه لغو می گردد. احمدی میدری- معاون وزیر و دبیر هیأت امنای سازمان تأمین اجتماعی و صندوق های تابعه دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : در مصوبه مارالذکر قسمت فوت و از کارافتادگی تابع قانون تأمین اجتماعی و در قسمت بازنشستگی شرایط متفاوتی را نسبت به سایر مشمولین خارج از حدود اختیارات هیأت امناء و مغایر با ماده 76 و 78 قانون تأمین اجتماعی تصویب نموده است در نتیجه این اقدام خلاف قانون و تبعیض آمیز نسبت به سایر کارفرمایان مشمول قانون تأمین اجتماعی هر ساله آن سازمان با بازنشسته نمودن پرسنل خود به استناد بند یک قسمت (الف) و (ب) این ماده بدون درخواست کارکنان میلیاردها تومان به منابع صندوق تأمین اجتماعی که انباشت حق بیمه اجتماعی جامعه کارگر خسارت وارد مینماید با عنایت به اینکه سازمان عن قریب نیز در نظر دارد نسبت به بازنشسته نمودن بیش از هزار پرسنل خود لغایت پایان سال 1400 اقدام نماید و این موضوع با توجه به بالا بودن میانگین حقوق پرسنل علاوه بر اینکه ماهیانه از پرداخت چندین میلیارد تومان حق بیمه به سازمان جلوگیری نمود، ماهیانه چندین میلیارد تومان نیز برای صندوق با پرداخت مستمری بار مالی خواهد داشت لذا به لحاظ اینکه مصوبه خارج از اختیار هیأت امناء بوده و مخالف مواد 76 و 78 قانون تأمین اجتماعی می باشد درخواست ابطال مصوبه را نموده است: خلاصه مدافعات طرف شکایت : اولاً شکایت مشابهی قبلاً در هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مطرح و در نهایت هیأت تخصصی بیمه و کار و تأمین اجتماعی طی دادنامه شماره 237 مورخ 18/10/1395 اقدامات سازمان را مورد تأیید قرار داده است و موضوع از اعتبار امر مختوم برخوردار می باشد و لذا مطابق ماده 85 قانون دیوان عدالت اداری شکایت قابل رد می باشد. ثانیاً شاکی عنوان نموده که بخشنامه معترض عنه برخلاف مواد 76 و 78 قانون تأمین اجتماعی می باشد در این ارتباط لازم به ذکر است که استنباط شاکی از مواد 76 و 78 صحیح نبوده زیرا ماده 76 در خصوص نحوه بازنشستگی مشمولین قانون تأمین اجتماعی بوده که در صورت حائز بودن شرایط مندرج در ماده مذکور حق استفاده از مستمری بازنشستگی را خواهند داشت و نیز ماده 78 قانون تأمین اجتماعی از تکالیف کارفرما باشد و این اختیار به موجب ماده یاد شده به کارفرما واگذار شده است در حالیکه با عنایت به مراتب پیشگفت و اینکه سازمان تأمین اجتماعی در زمره مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی بوده و دارای آئین نامه استخدامی خاص و استقلال اداری و مالی می باشد: وفق ماده 17 قانون مدیریت خدمات کشوری سازمان تأمین اجتماعی به عنوان نهاد عمومی غیردولتی از شمول قانون موصوف استثناء شده و بر اساس بند (ث) ماده 8 آئین نامه مبادرت به اصلاح بازنشستگی کارکنان خود نموده است و کارکنان سازمان تابع آیین نامه استخدامی خاص خود می باشد که از این حیث موارد مورد استناد شاکیه متفاوت از آیین نامه استخدامی سازمان می باشد ضمناً در بند (ث) ماده 8 اساسنامه نیز تصویب آیین نامه های مالی، اداری و معاملاتی و استخدامی و سایر آیین نامه های مورد نیاز صندوق از اختیارات هیأت امناء احصاء شده است که در این راستا هیأت امناء با اختیارات حاصله از بند موصوف مبادرت به اصلاح ماده 64 از فصل هشتم آیین نامه استخدامی سازمان نموده است لذا ادعای شاکیه در این خصوص فاقد وجاهت قانونی است لذا کارکنان سازمان تابع مقررات استخدامی سازمان بوده از این حیث شکایت شاکیه وارد نبوده و درخواست رد شکایت مورد تقاضا است. شاکی عنوان نموده بخشنامه معترض عنه برخلاف مواد 76 و 78 قانون تأمین اجتماعی می باشد و خارج از اختیارات هیأت امناء سازمان تأمین اجتماعی صادر گردیده نظر به اینکه بند الف ماده 64 بند 9 مصوبه مورد اعتراض در راستای ماده 76 قانون تأمین اجتماعی صادر گردیده با این توضیح که هر کارگری شرایط ماده 76 را داشته باشد می تواند درخواست بازنشستگی نماید و بند ب ماده 64 بند 9 مصوبه هم در اجرای ماده 78 قانون تأمین اجتماعی صادر گردیده با این توضیح که هر کارگری دارای شرایط ماده 78 را دارا باشد کارفرما رأساً می تواند کارگر را بازنشسته نماید و این اختیار به موجب ماده مذکور در اختیار کارفرما قرار داده شده ثانیاً سازمان تأمین اجتماعی یک نهاد عمومی غیردولتی است که دارای شخصیت حقوقی مستقل بوده و باستناد ماده 117 قانون مدیریت خدمات کشوری از شمول قانون مذکور خارج گردیده ثالثاً هیأت امناء سازمان بر اساس بند (ث) ماده 8 آیین نامه مبادرت به صدور و اصلاح بازنشستگی مطابق مواد 76 و 78 قانون تأمین اجتماعی نموده و کارکنان سازمان تابع آیین نامه استخدامی سازمان می باشند و تصویب آیین نامه از اختیارات هیأت امنا سازمان می باشد بنا به مراتب مصوبه مورد بحث خلاف قانون و خارج از اختیار هیأت امناء نبوده و عقیده بر عدم ابطال مصوبه و رد شکایت شاکی را دارم. پرونده شماره هـ ع/ 0003192 مبنی بر درخواست ابطال بند (9) شصتمین جلسه هیأت امنای سازمان تأمین اجتماعی، در جلسه مورخ 11/2/1401 هیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق به شرح زیر اقدام به صدور رای نمودند: رای هیأت تخصصی بیمه، کار و تأمین اجتماعی نظر به اینکه اولاً، اگرچه مواد 76 و 77 قانون تأمین اجتماعی ناظر بر نحوه شرایط بازنشستگی و تعیین میزان مستمری مشمولین این قانون است اما براساس ماده 114 این قانون، ضوابط سنی و مدت خدمت برای احتساب مستمری بازنشستگی کارکنان سازمان تأمین اجتماعی از شمول این قانون مستثنی شده است. ثانیاً، براساس مفاد ماده (117) قانون مدیریت خدمات کشوری، سازمان تأمین اجتماعی مشمول مقررات این قانون نمی ¬باشد. ثالثاً، براساس ماده (3) اساسنامه سازمان تأمین اجتماعی مصوب 26/3/1387 «سازمان دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی و اداری می ¬باشد و به صورت مؤسسه عمومی غیردولتی طبق مقررات این اساسنامه و سایر قوانین و مقررات مربوطه اداره خواهد شد.» و براساس بند (ث) ماده (8) این اساسنامه یکی از وظایف هیأت امنای این سازمان «تصویب آیین نامه های مالی، معاملاتی، اداری، استخدامی و سایر آیین نامه های مورد نیاز سازمان» است. رابعاً، براساس ماده 64 آیین ¬نامه استخدامی سازمان تأمین اجتماعی «با کارکنان سازمان تأمین اجتماعی از لحاظ ازکارافتادگی و فوت طبق مقررات قانون تأمین اجتماعی و از لحاظ بازنشستگی مطابق این آیین ¬نامه رفتار خواهد شد.» که شرایط بازنشستگی در این ماده برای کارکنان سازمان تعیین شده است. بنا به مراتب مذکور، بند (9) شصتمین جلسه هیأت امنای سازمان تأمین اجتماعی که در مقام تعیین شرایط بازنشستگی کارکنان سازمان تأمین اجتماعی است مغایر با قوانین مذکور و خارج از حدود اختیارات مقام تصویب¬ کننده تشخیص نگردید. این رای به استناد بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.