شـاکــی: آقای محسن محمد حسن طرف شکایت: سازمان تأمین اجتماعی شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان تأمین اجتماعی به خواسته ابطال بخشنامه ۱۲۴۸۳/۹۶/۲۰۲۰ مورخ ۱۷/۱۲/۱۳۹۶ به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد: بخشنامه ۱۲۴۸۳/۹۶/۲۰۲۰ مورخ ۱۷/۱۲/۱۳۹۶: در خصـوص احتساب مـزایای انگیزشی به عنوان مزایای مستمر در محـاسبه و پرداخت سنوات کارکنان مسـتعفی به آگاهی می رساند بر اساس مفاد ماده ۵۲ آیین نامه استخدامی سازمان به کارکنان مستعفی به ازای هر یک سال خدمت قابل قبول معادل یک ماه آخرین حقوق و فوق العاده های مستمر و همچنین حقوق و فوق العاده های ایام مرخصی های استحقاقی استفاده نشده پرداخت خـواهد گردید. لذا از آنجایی که طبق تبصـره ۴ ماده ۳۳ آیین نامه اسـتخدامی مزایای انگیزشی به عنوان مزایای فوق العاده مستمر نبوده و صرفاً به عنوان مزایا پرداخت می شود لذا احتساب مزایای انگیزشی در محاسبه و پرداخت پاداش سنوات کارکنان مستعفی امکان پذیر نمی باشد. دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: ۱- تقدم آیین نامه اصلاحی استخدامی مصوب ۱۳۸۵ بر برقراری مزایای انگیزشی در سال ۹۴ و مشخص شدن این امر که مزایایی که اساساً وجود نداشته است در آیین نامه ملحوظ نشده است. ۲- مزایای انگیزشی از تاریخ فوق جایگزین پرکیس کارکنان گردیده است و طبق استعلام مشابه صورت گرفته در سال ۹۱، بخشنامه شماره ۳۶۰۷/۹۱/۲۰۲۰ مورخ ۱/۵/۱۳۹۷ پرکیس را به عنوان مزایای مستمر در نظر گرفته است که قابل تعمیم به مزایای انگیزشی است. ۳- بر اساس بخشنامه مورد نظر، مزایایی که مشمول کسر حق بیمه می شوند به عنوان مزایای مستمر تلقی می گردند و با عنایت به این که مزایای انگیزشی نیز مشمول کسر حق بیمه هستند، پس انگیزشی محسوب می شوند. ۴- این استدلال که مزایای دریافتی خارج از حکم کارگزینی، مستمر تلقی نمی شود، صحیح نیست. چرا که به موجب تبصره ۴ ماده ۳۳ آیین نامه استخدامی سازمان تأمین اجتماعی، اضافه کاری به عنوان مزیتی مستمر تلقی گردیده است و در خارج از حکم قانون نیز می تواند قرار گیرد. ۵- وفق تبصره ۵ ماده ۲ قانون تأمین اجتماعی، « مزد یا حقوق کارگر یا کارمزد در این قانون شامل هرگونه وجوه و مزایای نقدی یا غیر نقدی مستمر است که در مقابل کار به بیمه شده داده می شود. » قانون مزایا را به عنوان مستمر در نظر گرفته است و مزایای انگیزشی از این قاعده مستثنی نیست. در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل دفتر امور حقوقی و دعاوی سازمان تأمین اجتماعی به موجب لایحه شماره ۳۲۷۰/۹۷/۷۱۰۰ مورخ ۳۰/۵/۱۳۹۷ به طور خلاصه توضیح داده است که: ۱- بند یک ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حدود صلاحیت هیأت عمومی دیوان را در رسیدگی به اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آیین نامه ها و سایر تظلمات و مقررات دولتی و شهرداری ها به جهت مخالفت مدلول آنها با شرع و قانون تعیین نموده است. در حالی که شاکی تقاضای ابطال یک نامه به شماره ۱۲۴۸۳/۹۶/۲۰۲۰ مورخ ۱۷/۱۲/۱۳۹۶ را دارد. بنابراین نامه معترض عنه یک نامه اداری بوده و از مصادیق احصا شده در بند ۱۲ قانون دیوان نمی باشد. ۲- طبق ماده ۵۲ آیین نامه استخدامی سازمان تأمین اجتماعی، کارکنان مستعفی به ازای هر سال خدمت قابل قبول معادل یک ماه آخرین حقوق و فوق العاده های مستمر (حقوق ثابت) و همچنین فوق العاده های ایام مرخصی های استحقاقی استفاده نشده و با رعایت سقف کسر حق بیمه سال مورد نظر پرداخت می شود. ۳- استناد شاکی به بند ۵ ماده ۲ قانون تأمین اجتماعی و نیز مواد ۲۸ و ۳۰ قانون تأمین اجتماعی و ماده ۱۴۸ قانون کار صحیح نیست. در بند ۵ ماده ۲ قانون تأمین اجتماعی مزد شامل هرگونه وجوه و مزایای نقد و غیر نقدی مستمری است که در مقابل کار به بیمه شده داده می شود. با توجه به این که کارکنان سازمان تأمین اجتماعی تابع آیین نامه استخدامی خاص خود هستند و مطابق تبصره ۴ ماده ۳۳ آیین نامه استخدامی سازمان، حقوق و مزایا احصا شده است و مزایای انگیزشی خارج از مزایای مزبور بوده است و غیر مستمر تلقی می گردد. در ماده ۱۴۸ قانون کار نیز در خصوص تکلیف کارفرمایان به تکلیف بیمه نمودن کارگران مشمول قانون تأمین اجتماعی است و اساساً ربطی به خواسته شاکی ندارد. ۴- با توجه به جایگزینی مزایای انگیزشی به جای بهره وری و پرکیس کارکنان و با توجه به اعلام تعارض و مطرح شدن موضوع در هیأت عمومی، منجر به دادنامه شماره ۲۴۵ مورخ ۲/۵/۹۱ گردیده است که به موجب آن، سازمان تأمین اجتماعی مجاز به پرداخت بهره وری بر اساس رضایت از عملکرد کارکنان پیش بینی شده است و این امر به معنای الزام سازمان به پرداخت نیست. چنانچه ادعای مغایرت مقرره مورد اعتراض با موازین شرعی مطرح شده است نظریه شورای نگهبان نوشته شود: در این خصوص ادعایی از ناحیه شاکی ابراز نگردیده است. رای هیات تخصصی نظر به آنکه مزایای انگیزشی با هدف افزایش بهره وری کارگاه متناسب با عملکرد کارگر و براساس مؤلفه های متغیر پرداخت می شود واجد ماهیت غیر مستمر بوده و از همین رو کارفرما تکلیفی در کسر حق بیمه از مبلغ پرداخت شده به عنوان مزایای انگیزشی ندارد که این موضوع در آرای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره ۸۶۱ مورخ ۱۳/۱۲/۸۷ و ۲۳۴ مورخ ۱۷/۳/۸۸ مورد تأکید قرار گرفته است. ضمن آنکه ماده ۵۹ برنامه پنجم توسعه و آرای شماره ۱۳۹۲ الی ۱۴۰۲ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری کسر حق بیمه از اضافه کاری و احتساب آن در پاداش پایان خدمت را خلاف قانون دانسته لذا اعضای هیأت تخصصی بیمه، کار و تأمین اجتماعی به اتفاق آراء مصوبه مورد شکایت را خلاف قوانین و خارج از حدود صلاحیت سازمان تأمین اجتماعی ندانسته فلذا به استناد بند (ب) ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری رأی به رد شکایت شاکی صادر و اعلام می گردد. این رأی ظرف مدت بیست روز از سوی ریاست محترم دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات محترم دیوان قابل اعتراض می باشد./ت
مرکز قوانین گزیتانسخه آماده ارائه و بایگانی