شـاکــی: آقای بهمن زبردست طرف شکایت: سازمان تأمین اجتماعی شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان تأمین اجتماعی به خواسته ابطال بخشنامه شماره 73 مستمری ها به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد: کل بخشنامه و به خصوص فراز پایانی پاراگراف اول بند 2-2 بخشنامه مورد اعتراض ابلاغی به تاریخ و شماره 11214/97/100 – 23/10/97 بند 2-2: متصدیان شاغل عملیاتی آتش نشانی که بیمه شده تأمین اجتماعی هستند و دارای روابط استخدامی غیر مشمول قانون کار با کارفرمایان خود می باشند همانند مشمولان قانون کار، در راستای اجرای ماده 2 آیین نامه اجرایی بند 5 ماده واحده قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی مصوب 26/12/85 با اصلاحات بعدی، می توانند پس از طرح مشاغل عملیاتی آتش نشانی در کمیته های استانی و در صورت تأیید آن مشاغل توسط کمیته های مذکور و احراز شرایط لازم، از مزایای قانونی بازنشستگی در مشاغل سخت و زیان آور برخوردار شوند. بنابراین تمامی قواعد و مقررات مربوط به قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 مصوب 14/7/80 و آیین نامه اجرایی بند 5 ماده واحده قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی مصوب 26/12/85 با اصلاحات بعدی آن در خصوص متقاضیان مذکور با توجه به نظریه تفسیری شماره 583/21/76 – 10/3/76 شورای نگهبان از تاریخ لازم الاجرا شدن قانون تفسیر مشاغل عملیاتی آتش نشانی مصوب 18/3/97 قابل اجرا می باشد. دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: وفق نظریه شورای نگهبان تفسیر از زمان بیان مراد مقنن لازم الاجراست و صرفاً به موارد مختومه تسری نمی یابد و با توجه به قانون تفسیر مشاغل عملیاتی آتش نشانی مصوب 18/3/97 نباید سوابق آتش نشانانی که بازنشسته نشده اند به دو بخش قبل و بعد از این قانون تقسیم شود. چرا که آنان بازنشسته نشده اند که جزء موارد مختومه و غیر قابل تسری قانون تفسیر مزبور باشند و چنین محدودیتی مغایر با نظر شورای نگهبان در خصوص نحوه تفسیر قوانین و به التبع مغایر با مفهوم قانون تفسیر مشاغل عملیاتی آتش نشانی مصوب 18/3/97 می باشد. در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی سازمان تأمین اجتماعی به موجب لایحه شماره 98-1027-2 و 3 مورخ 28/5/1398 به طور خلاصه توضیح داده است که: بخشنامه مزبور صرفاً جنبه ارشادی داشته و فاقد قاعده الزام آور است و از موارد موضوع مـاده 12 قـانون دیوان عدالت اداری نمی باشد. شاکی هیچ منفعتی در خصوص موضوع بخشنامه ندارد. با تصویب قانون تفسیر 18/3/97 دامنه ی اجرایی قانون به آتش نشانانی که مشمول قانون کار نبوده اند، گسترش یافته و در واقع نوعی قانون گذاری می باشد نه تفسیر قانون. فلذا به استناد ماده 4 قانون مدنی اثرش نسبت به آتیه است. قانون اصلاح تبصره 2 اصلاحی ماده 76 قانون تأمین اجتماعی بر خلاف ادعای شاکی فقط راجع به مشمولان قانون کار است و قانون تفسیر 18/3/97 با توسعه دامنه اجرایی آن در واقع قانونگذاری کرده و عطف به ما سبق نمی شود. بسمه تعالی هیأت تخصصی بیمه، کار و تأمین اجتماعی پرونده شماره ه ع/9801027 مبنی بر درخواست ابطالبخشنامه شماره 73 مستمریها به شماره 11214/97/1000 (مصوب 23/10/1397 سازمان تأمین اجتماعی)، در جلسه مورخ 27/5/1399 هیأت تخصصی بیمه، کار و تأمین اجتماعی مورد رسیدگی قرار گرفت و اکثریت بیش از سه چهارم اعضا به شرح زیر اقدام به صدور رأی نمودند: رأی هیأت تخصصی اولاًنظر به اینکه طبق ماده 84 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (مصوب 14/12/1395) و قانون تفسیر بند الف تبصره 2 ماده 76 قانون تأمین اجتماعی (مصوب 4/2/1397)، آن دسته از شاغلین آتش نشانی که مشمول قانون کار نمی باشند نیز مشمول ماده واحده قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 قانون اصلاح مواد 72 و 77 و تبصره ماده 76 قانون تأمین اجتماعی مصوب 1354 و الحاق دو تبصره به ماده 76 مصوب 1371 (مصوب 14/7/1380) قرار می گیرند و در صورتی که شغل ایشان در کمیته های استانی، سخت و زیان آور تشخیص داده شود، مشمول مزایای مربوط به اشتغال در کارهای سخت و زیان آور طبق قوانین مذکور خواهند شد. ثانیاً با عنایت به اینکه بخشنامه شماره 73 مستمریها به شماره 11214/97/1000 (مصوب 23/10/1397) صرفاً مفید این معناست که کسانی که در تاریخ تصویب قانون تفسیر بند الف تبصره 2 ماده 76 قانون تأمین اجتماعی (مصوب 4/2/1397) در سازمان آتش نشانی شاغل بوده اند، به کمیته های استانی موضوع آیین نامه مشاغل سخت و زیان آور (مصوب 5/2/1386 هیأت وزیران) معرفی می شوند و چنانچه شغل ایشان سخت و زیان آور تشخیص گردید، کلیه سوابق آنان در آن شغل–حتی سوابق اشتغال قبل از تصویب قانون تفسیر بند الف تبصره 2 ماده 76 قانون تأمین اجتماعی (مصوب 4/2/1397)- نیز مشمول قانون یادشده بوده و به عنوان سابقه سخت و زیان آور قابل احتساب است و همچنین با توجه به اینکه نظریات شورای محترم نگهبان به شماره 583/21/76 (مورخ 10/3/1376) و 1540/21/79 (مورخ 20/10/1379) بیان می دارند در مواردی که مربوط به گذشته است و مجریان برداشت دیگری از قانون داشته اند و آن را به مرحله اجرا گذاشته اند، تفسیر قانون به موارد مختومه مذکور تسری نمی یابد، لذا صرفاً آن دسته از شاغلینی که قبل از تصویب قانون اخیرالذکر بازنشسته گردیده اند، از شمول قانون تفسیر بند الف تبصره 2 ماده 76 قانون تأمین اجتماعی (مصوب 4/2/1397) خارج می باشند؛ بنابراین بخشنامه شماره 73 مستمریها به شماره 11214/97/1000 (مصوب 23/10/1397 سازمان تأمین اجتماعی) که در راستای تنظیم و تنسیق امور و ایجاد رویه واحد در اجرا تنظیم شده است، هیچ دلالتی بر عدم احتساب سابقه آن دسته از شاغلین آتش نشانی غیرمشمول قانون کار که در تاریخ تصویب قانون تفسیر بند الف تبصره 2 ماده 76 قانون تأمین اجتماعی (مصوب 4/2/1397) شاغل بوده اند، ندارد و بنا به مراتب فوق مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات مقام تصویب کننده تشخیص نمی گردد.این رأی به استناد بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. نظر اقلیت (دکتر نژادی و دکتر انصاری) با توجه به اینکه طبق بند 2- 2 بخشنامه شماره 73 مستمریها (مصوب 23/10/1397 سازمان تأمین اجتماعی)، متصدیان مشاغل عملیاتی آتش نشانی که دارای روابط استخدامی غیرمشمول قانون کار بوده و بیمه شده تأمین اجتماعی می باشند، صرفاً از تاریخ لازم الاجرا شدن قانون تفسیر مشاغل عملیاتی آتش نشانی (مصوب 18/3/1397)، مشمول ماده واحده قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 قانون اصلاح مواد 72 و 77 و تبصره ماده 76 قانون تأمین اجتماعی مصوب 1354 و الحاق دو تبصره به ماده 76 مصوب 1371 (مصوب 14/7/1380) و آیین نامه اجرایی بند 5 ماده واحده قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 قانون اصلاح مواد 72 و 77 و تبصره ماده 76 قانون تأمین اجتماعی مصوب 1354 و الحاق دو تبصره به ماده 76 مصوب 1371 (مصوب 26/12/1385) شده و بدین صورت سنوات خدمتی آنان پیش از لازم الاجرا شدن قانون مذکور، احتساب نخواهد شد، و اینکه ماده 84 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (مصوب 14/12/1395)، در رابطه با سخت و زیان آور محسوب نمودن شاغلین آتش نشانی از زمان لازم الاجرا شدن قانون مذکور (1/1/1396) اطلاق دارد، بنا به مراتب فوق، از آنجا که بند مذکور از بخشنامه مورد شکایت، از جهتی اطلاق عنوان سخت و زیان آور بر مشاغل مذکور را با شمولیت قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 قانون بر آنان، مقید به رأی کمیته های استانی موضوع آیین نامه مشاغل سخت و زیان آور (مصوب 5/2/1386 هیأت وزیران) کرده و از جهتی نیز تاریخ عنوان نمودن سخت و زیان آور بر مشاغل آتش نشانی را منطبق با تاریخ لازم الاجرا شدن قانون تفسیر بند الف تبصره 2 ماده 76 قانون تأمین اجتماعی (مصوب 4/2/1397) نموده است، بنابراین بند 2- 2 بخشنامه شماره 73 مستمریها (مصوب 23/10/1397 سازمان تأمین اجتماعی) تحدید ماده 84 قانون اخیرالذکر محسوب شده و نظر بر ابطال آن می باشد.
مرکز قوانین گزیتانسخه آماده ارائه و بایگانی