درخواست ابطال قسمتی از بخشنامه شماره 1/24 مستمریها در خصوص تعیین تاریخ 1/1/1379 برای فوت بیمه شده جهت برخورداری بازماندگان وی از مستمری (1382/08/18) از درخواست ابطال قسمتی از بخشنامه شماره 1/24 مستمریها در خصوص تعیین تاریخ 1/1/1379 برای فوت بیمه شده جهت برخورداری بازماندگان وی از مستمری

شاکی : پریچهر صناعی مقدمه : شاکی طی دادخواست تقدیمی اعلام داشته است . پس از بازخریدی همسرم که 16 سال سابقه تأمین اجتماعی داشت در تاریخ 15/4/1376 فوت و سرپرستی دو فرزند صغیر ایشان را عهده دار شدم . مقنن در جهت حل و فصل مشکلات خانواده ها در این موارد در بند یک شق ج ماده 39 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 17/1/1379 مراتب را لحاظ و تصویب نمود و بدون اینکه شمول و حیطه اقتدار آنها را به تاریخ فوت بیمه شدگان تخصیص دهد به طور عام مقرر می دارد، (در صورت فوت بیمه شده ای که بین 10 تا 20 سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد به بازماندگان وی به سنوات پرداخت حق بیمه بدون الزام به رعایت ماده 111 قانون تأمین اجتماعی و به نسبت سهام مقرر در ماده 83 همان قانون مستمری پرداخت می شود) مع الاسف سازمان تأمین اجتماعی در اقدامی در تضاد کامل با این مصوبه و بدون لحاظ روح و مبنای قانون مورد استناد طی بخشنامه شماره 42591/5000 مورخ 1/5/1379 (بخشنامه شماره 1/24 مستمریها) مفاد آن را صرفاً مشمول بیمه شدگان متوفی که تاریخ فوت آنها از 1/1/1379 به بعد تخصیص داده است . چنانچه مقنن در نظر داشت تخصیص یا استثنایی در عبارت قانونی فوق به کار برد تا موجبات تغایر و اتخاذ رویه های متعدد فراهم نشود به طور قطع این امر را به صورت تبصره یا شقی مشخص لحاظ می نمود. کما اینکه در راستای مصداق همین امر مقنن در بند 2 ماده 39 همین قانون تکلیف بیمه شدگان پس از تاریخ تصویب این قانون را نیز مشخص نموده است . نظر به اینکه بخشنامه صادره در قسمت مورد شکایت با مصوبه مجلس شورای اسلامی مغایر بوده حکم به ابطال آن صادر فرمایید. معاون حقوقی و امور مجلس سازمان تأمین اجتماعی در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 1093/7100 مورخ 23/1/1382 اعلام داشته اند، اولاً اصل بر این است که احکام قانون عطف به گذشته نمی گردد و اثر آن نسبت به مصادیق و موضوعاتی است که بعد از آن تحقق پیدا می کنند مگر در خود قانون ترتیب دیگری مقرر گردیده باشد که با بررسی مفاد بند یک شق ج ماده 39 قانون برنامه سوم توسعه ترتیبی خلاف اصل مزبور مشاهده نمی گردد. لذا لاجرم مفاد بند یک مزبور نسبت به بیمه شده ای صادق است که فوت وی بعد از وضع قانون اتفاق می افتد. ثانیاً وضعیت بازماندگان بیمه شده متوفی که دارای 10 تا 20 سال سابقه بوده است قبل از تصویب بند یک فوق الذکر به موجب قانون خاص اصلاح مواد 43، 44 و 80 قانون تأمین اجتماعی مصوب 1376 و اصلاحیه مورخ 17/1/1379 آن تعیین تکلیف گردیده است که به موجب آن به بازماندگان چنین بیمه شده ای به جای مستمری ، غرامت مقطوع فوت داده می شود. مهمتر اینکه به موجب تبصره یک بند 2 قانون خاص اخیرالذکر بیمه شدگانی که قبل از تصویب قانون نیز فوت شده باشند مشمول مقررات آن قرار می گیرند. بدین ترتیب و به طور کلی در رابطه با بازماندگان بیمه شده متوفی که فاقد شرایط بند 3 ماده 80 قانون اجتماعی مصوب 1376 باشند در صورت دارا بودن 10 الی 20 سال سابقه صرفاً غرامت فوق لازم التأدیه بوده و می باشد. لذا ملاحظه می شود که نوع حمایت در این خصوص غرامت بوده است نه مستمری . هر دو گروه بازماندگان (خواه بازماندگان بیمه شده متوفی قبل از 1/1/1379 و خواه بعد از آن ) مشمول حمایت می باشند و اختلاف در نوع حمایت منتسب به حکم قانونگذار است که با در نظر گرفتن جمیع مصالح وضع و مقرر می گردد و متوجه بخشنامه 1/24 نمی باشد. هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجت الاسلام والمسلمین دری نجف آبادی و با حضور روسای شعب بدوی و روسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آرا به شرح آتی مبادرت به صدور رأی می نماید. رأی هیأت عمومی به موجب قانون اصلاح مواد 43، 44 و 80 قانون تأمین اجتماعی مصوب 1376 و اصلاحیه مورخ 1379 پرداخت غرامت مقطوع فوق به بازماندگان بیمه شده متوفی که 10 تا 20 سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد تصریح شده است . همچنین در بند یک شق ج ماده 39 قانون برنامه سوم توسعه ... پرداخت مستمری فوق به بازماندگان چنین بیمه شده ای در طول اجرای قانون برنامه سوم توسعه تکلیف شده است . بنا به مراتب بند یک بخشنامه شماره 1/24 مستمریها مبنی بر تعیین تاریخ 1/1/1379 برای فوت بیمه شده جهت برخورداری بازماندگان وی از مستمری مذکور در بند یک شق ج ماده 39 قانون مزبور مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات مرجع تصویب تشخیص نگردید.